Uluslararası danışmanlık şirketi EY (Ernst & Young), Küresel Halka Arz Trendleri 2024 raporunu yayımladı. Rapor, küresel halka arz piyasasında 2024 yılı boyunca toplam bin 215 işlem gerçekleştirildiğini ve bu işlemlerden 121,2 milyar dolar gelir elde edildiğini ortaya koyuyor. 2024’ün ikinci yarısında, yılın ilk yarısına göre daha güçlü bir performans gösteren halka arz piyasası, dördüncü çeyrekte ise belirgin bir sıçrama gerçekleştirdi. Gelecek dönemde, değişen para politikaları, jeopolitik belirsizlikler, küresel tedarik zincirindeki değişiklikler, yapay zekâ, dijital dönüşüm süreçleri, çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) öncelikleri ile seçim sonuçlarının yeni yönetimler üzerindeki etkisi ile küresel halka arz pazarının yeniden şekilleneceği öngörülüyor.
Hindistan ve ABD İlk Sırada
EY Küresel Halka Arz Raporu’nda bölgesel performansa bakıldığında, 2024’te Amerika Kıtası ve EMEIA (Avrupa, Orta Doğu, Afrika ve Hindistan) Bölgesi halka arz piyasası toparlanmaya devam etti. Hindistan, küresel tedarik zincirlerinin yeniden yapılandırılmasından ve ekonomik büyümeden yararlanarak, 327 adet halka arz ve 19,9 milyar dolar gelir ile işlem sayısında lider konumuna geldi. Gelir açısından ise, 32,8 milyar dolar hacmiyle (183 halka arz sayısı) ABD ilk sırada yer alırken, gelire göre sıralamada ABD’yi Hindistan ve Avrupa takip etti. Öte yandan, özel sermaye ve girişim sermayesi destekli portföy şirketlerinin halka arzları, toplam küresel halka arz gelirlerinin yüzde 46’sını oluşturdu ve bu durum, halka arz görünümünün şekillenmesinde kritik bir rol oynadı. 2024’teki en büyük 20 halka arzdan 12’si özel sermaye desteğiyle gerçekleştirildi. Ayrıca, yıl içerisinde 18 unicorn girişim halka açıldı ve bunların yarısı girişim sermayesi destekli firmalar tarafından kuruldu.
Türkiye’de 2023 Yılına Göre Arz Sayısı Geriledi
2024 yılında, Türkiye’deki halka arzlar da küresel eğilimlere paralel bir gelişim gösterdi. Halka arz sayısı, 2023 yılına kıyasla 1/3 oranında azalarak 34’e düşerken, halka arz hasılatı da yüzde 25 oranında azalarak 60 milyar TL bandına indi. Bu rakamlarla Türkiye, 2024 yılında Avrupa bölgesinde halka arz sayısında ilk sırada yer aldı.
Teknoloji Sektörü İlk Sırada
Rapora göre, 2024 yılındaki küresel halka arzlarda teknoloji, medya ve telekomünikasyon (TMT), sanayi ve tüketici sektörleri, hem işlem sayısı hem de gelir hacmi açısından öne çıktı. Enerji sektöründeki halka arzlarda özellikle madencilik ve metallerde bir düşüş gözlemlenirken, çelik ve çinko gibi metallere yönelik talep arttı ve bu alanlarda halka arzlar istikrarlı bir şekilde büyüdü. Ayrıca, endüstriyel alandaki halka arz gelirleri, Çin (Büyük Çin Bölgesi) hariç, yüzde 68 artışla 50 milyon dolardan fazla değerlenerek yıllık bazda yüzde 31 yükseldi. Hindistan’ın otomotiv sektörüne yönelik yatırımları ve altyapı iyileştirmeleri, halka arz gelirlerinde yüzde 180’den fazla bir artışa yol açtı. Aynı zamanda, teknoloji sektörü, Çin (Büyük Çin Bölgesi) hariç, 20,4 milyar dolar (yüzde 39) halka arz gelirlerinde toparlanma yaşadı. Sağlık ve yaşam bilimleri sektöründe ise ABD şirketlerinin halka arz gelirleri yıllık bazda yüzde 172 artış gösterdi. 2024 yılında sağlık ve yaşam bilimleri sektörü, 139 halka arzla istikrarlı bir faaliyet gerçekleştirerek toplamda 17,1 milyar dolar ile yüzde 37 değer artışı sağladı. Tüketici ürünleri ve perakende sektörleri de halka arz gelirlerinde yüzde 60’lık bir artışla toparlanma yaşadı. 2025 yılında ise, küresel çaptaki halka arzların çoğunluğunun teknoloji, medya ve telekomünikasyon (TMT), sanayi ve yaşam bilimleri sektörlerinden gelmesi bekleniyor.
Yapay Zekâ Şirketleri Yatırımcı Çekmeye Devam Ediyor
Raporda öne çıkan konular arasında yapay zekâ ve yapay zekâ ile ilgili 600’den fazla halka açık şirketin bulunması dikkat çekiyor. Bu şirketlerin neredeyse yarısının son dört yılda halka açıldığı ve çoğunun girişim sermayesi desteğiyle gerçekleştiği görülüyor. Şu anda yaklaşık 60 yapay zekâ şirketi halka arz sürecindeyken, 400’den fazlası da halka arz olmaya hazırlanıyor. Bu durum, yapay zekâ odaklı inovasyonlara yönelik yatırımcı ilgisini ve girişim sermayesi desteğini gösteriyor.
EY Türkiye Ülke Başkanı Metin Canoğulları, halka arz piyasasına dair değerlendirmelerini şu şekilde dile getirdi: “Küresel halka arz piyasasının daha elverişli piyasa koşullarının desteğiyle 2024’te yeniden ivme kazandığını görüyoruz. Rapora göre, Hindistan ve ABD halka arz sayıları ve gelirlere göre öne çıktı. Özel sermaye ve risk sermayesi destekli halka arzlar küresel piyasada önemli bir rol oynadı. EY araştırmalarına göre, başarılı bir halka arz için yalnızca finansal sonuçların yeterli olmadığı görülüyor. Finansal sonuçlar yatırımcıların kararını yüzde 60 etkilerken; kurumsallaşma, şeffaf yönetim, hesap verebilirlik, sürdürülebilirlik, yönetim kurulu yapısı ve yetkinliği gibi finansal olmayan kriterler ise yatırımcıların kararını yüzde 40 etkiliyor. Yatırımcılar, şirketlerin mevcut performansından ziyade gelecekte yaratacağı değere ortak olmak istiyor. Şirketin bugünkü performansı zaten cari fiyata yansıtılıyor, dolayısıyla halka arz hedefleyen şirketlerin, yatırımcılara ileriye yönelik uzun vadeli planlarını da sunması büyük önem taşıyor.”
