Fitch Ratings’in Analizi: Küresel GSYH’nin Karbonsuzlaşma Süreci Yavaş İlerliyor
Fitch Ratings’in başlığı “Ekonomi Göstergesi: Dünya GSYH’sinin Karbonsuzlaşma Hızı Hala Çok Yavaş” olan analizine göre, gelişmekte olan ekonomiler karbon yoğunluğunu azaltma konusunda herhangi bir ilerleme kaydedemezken, bu ülkelerin dünya enerji tüketimindeki payı giderek artış göstermektedir. 2023 yılı itibarıyla küresel ekonomik büyüme oranı %2,9 olarak gerçekleşirken, karbon emisyonlarındaki artış ise %1,8 olarak hesaplanmıştır.
Emisyonların küresel gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı, yalnızca %1 oranında bir düşüş göstermiştir ve bu oran, son 25 yıldaki ortalama düşüşle benzerlik göstermektedir. Ancak, 2050 yılına kadar net sıfır emisyona ulaşmak için, emisyonların küresel GSYH’ye oranındaki azalma hızının yıllık %8 seviyesinde olması gerektiği vurgulanmaktadır.
Geçtiğimiz yıl, gelişmiş ülkelerin emisyonları %4,2 oranında bir gerileme gösterirken, bu ülkelerin ekonomileri %1,8 oranında büyümüştür. Bu durum, gelişmiş ekonomilerin emisyonlarının 1970 yılından bu yana en düşük seviyesine indiğini göstermektedir. Bu olumlu gelişmenin büyük bir kısmı enerji verimliliğindeki artıştan kaynaklanmakta olup, enerji tüketimindeki karbon yoğunluğunun da düzenli bir şekilde azaldığı gözlemlenmektedir.
Öte yandan, gelişmekte olan ekonomilerde karbonsuzlaşma konusunda herhangi bir ilerleme kaydedilememiştir. Bu ülkelerin hem ekonomileri hem de karbon emisyonları %4,7 oranında artış göstermiştir; bu durum, son 10 yılın en kötü performansı olarak kaydedilmiştir. Söz konusu ülkelerin küresel enerji tüketimindeki payı ise 2023’te %64 seviyesine yükselmiştir.
Gelişmekte olan ekonomilerdeki zayıf performansın temel nedenlerinden biri, özellikle Çin hariç diğer ülkelerde temiz enerji projelerine yeterli yatırım yapılmaması olarak öne çıkmaktadır. Küresel temiz enerji yatırımlarındaki son dönemdeki büyümenin çoğunluğu, gelişmiş ekonomiler ve Çin’de meydana gelmiştir.
