Gelir İdaresi Başkanlığı, yüksek gelir elde eden, lüks tüketim yapan ancak buna uygun vergi ödemeyen mükellefleri titizlikle izlemeye almıştır. Kayıt dışı ekonomiyle mücadele çerçevesinde, özellikle turizm bölgelerindeki lüks harcamaların yakından takibi yapılmaktadır. Bu kapsamda, özel yat ve tekne satışlarının incelenmesi de başlatılmıştır.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan elde edilen veriler, uluslararası bilgi değişimi ile elde edilen bilgilerle birleştirilerek detaylı analizler yapılmaktadır. 2021 ile 2023 yılları arasındaki yat ve tekne satışlarının büyük bir kısmında yüksek miktarda vergi kaybı tespit edilmiştir. Bu süreçte, riskli mükelleflere odaklanarak, söz konusu 3 yıl içinde 45 binin üzerinde özel tekne ve yat satışının gerçekleştirildiği belirlenmiştir.
Gelir İdaresi, lüks taşıtların sigorta verileri ile kasko değerlerini de inceleyerek, yürütülen saha çalışmalarıyla satışların gerçek bedellerinin beyanlara yansımadığını tespit etmiştir. Yapılan analizlerde, 15 bin gerçek kişi ve 1527 şirketin özel tekne ve yat satışlarında, beyan edilen satış bedeli ile gerçek satış fiyatı arasında önemli farklar olduğu görülmüştür. Bu mükelleflerin para transferleri detaylı bir şekilde incelenirken, ilk tespitlere göre 1,4 milyar liralık kayıt dışı hasılat belirlenmiştir.
Gelir Vergisi Kanunu’na göre, gemi ve yat gibi taşıtların 5 yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar, değer artışı kazancı olarak değerlendirilmektedir. Yat ve tekneleri satın aldıkları tarihten itibaren 5 yıl içinde satanların, alış maliyetleri ile satış bedeli arasındaki fark üzerinden vergilendirme yapılmaktadır. Eğer bu satışlar ticari kazanç olarak değerlendirilirse, hem gelir veya kurumlar vergisi hem de satış bedeli üzerinden KDV alınması gerekmektedir.
“Yeni Denetim Yöntemleri Devreye Alınacak”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bu konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Çok kazanan ancak az vergi verenlerin kapısını çalmaya devam ediyoruz. Kayıt dışı ekonomiyle mücadelemiz sektör sektör genişliyor. Yapılan incelemeler sonucunda, satış bedellerini düşük gösteren mükelleflerden gerekli vergi ve cezalar talep edilecektir.” ifadelerini kullandı.
Gelir İdaresi tarafından bu alanda yapılan çalışmalar devam ederken, yeni denetim yöntemlerinin de hayata geçirileceği bildirilmektedir. Şimşek, “Kayıt dışılığın neden olduğu haksız rekabeti ve vergi kaybını ortadan kaldırmak amacıyla sektörel saha denetimlerimizi yoğun bir şekilde sürdürüyoruz. Vergilendirilmeyen kazançla çok harcayanları, lüks harcama yapan ancak vergi matrahını düşük gösterenleri yakın takibe devam edeceğiz. Kayıt dışı kazançların peşindeyiz. Vergide adaleti ve etkinliği artırmak için kayıt dışılıkla mücadelemiz hız kesmeden sürecektir.” şeklinde eklemede bulundu.
