Genel Sağlık Sigortası Düzenlemeleri
Genel sağlık sigortasına ilişkin önemli düzenlemeler, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’ndan geçti. Yapılan bu düzenlemelerle birlikte, Sosyal Sigortalar Kanunu’nda bir dizi değişiklik yapılması öngörülüyor. Bu değişiklikler, emeklilik haklarının sağlanmasında sigortacılık ilkelerinin dikkate alınmasını ve sigortalılar arasında norm ve standart birliğinin sağlanmasını amaçlıyor. Özellikle Ekim 2008’den önce sigortalı olan engellilerin emeklilik işlemleri, vergi indirim belgeleri temel alınarak yürütülecek ve bu süreç, tüm uygulamalarla birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından gerçekleştirilecek.
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda, Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’na “Bilgi toplama, işleme ve paylaşma yetkisi” başlıklı yeni bir madde eklenecek. Bu madde gereğince, sağlık hizmeti almak için kamu veya özel sağlık kuruluşlarına başvuran kişilerin, aldıkları sağlık hizmetine ilişkin kişisel verilerinin işlenmesi mümkün olacak. Sağlık Bakanlığı, kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla elde edilen verileri toplayıp işleyebilecek. Ancak bu veriler, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda belirtilen şartlar dışında üçüncü şahıslara aktarılamayacak.
Toplanan ve işlenen kişisel verilere, ilgili kişilerin veya yetki verdikleri üçüncü kişilerin erişimlerini sağlayacak bir sistem kurulacak. Bu sistemlerin güvenliği, Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından belirlenen ilkelere uygun olarak Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenecek. Ayrıca, sağlık personeli istihdam eden kamu kurumları ve özel sektör, istihdam ettikleri personel ve personel hareketlerini Bakanlık’a bildirmekle yükümlü olacak. Kişisel sağlık verilerinin işlenmesi ve güvenliği, Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenecek.
Aile Hekimliği Düzenlemeleri
Aile Hekimliği Kanunu’nda yapılan değişiklikle, yabancılara sunulan sağlık hizmetleri, sertifikalı aile hekimlerince mesai saatleri dışında sunulan akupunktur ve fitoterapi gibi özel hizmetler hariç, aile hekimliği hizmetleri ücretsiz olacak. Aile hekimliği hizmetleri, acil haller dışındaki durumlarda, haftada 40 saatten az olmamak kaydıyla, Bakanlıkça belirlenen kıstaslar çerçevesinde sunulacak. Bakanlık, tarifeleri belirlenen hizmetlerden elde edilen gelirlerin il sağlık müdürlüklerinin döner sermaye işletmelerinde açılacak hesaba yatırılmasını sağlayacak.
Bu hesapta toplanan gelirlerin, sağlık hizmet sunumu için harcanma kriterleri, aile sağlığı merkezi giderlerinde kullanılması da dahil olmak üzere, aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarına dağıtılabilecek miktarları, dağıtım ve harcamaya ilişkin diğer usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın uygun görüşü ile belirlenecek. SGK ile bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret odaları, sanayi odaları, borsalar ya da bunların kurduğu birlikler ile veri paylaşımı yapılabilecek.
Prim İndirim Oranları
Kanun ile daha fazla klinik araştırma yapılmasını teşvik etmek amacıyla düzenlemelere gidilecek. Sağlık Bakanlığı tarafından izin ve onay verilen kamu hastaneleri ve devlet üniversitelerinde gerçekleştirilen klinik araştırmalara katılan hastaların, Anayasa ile teminat altına alınan sosyal güvenlik ve sağlık hakları, araştırma süresince korunacak. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’ndaki bir diğer değişiklikle, ayakta tedavi için hekim ve diş hekimi muayenesi katılım payı 20 lira olarak belirlenecek. SGK, birinci basamak sağlık hizmeti sunucularından sevk edilenler için katılım payını yarısına kadar azaltma yetkisine sahip olacak.
Özel sektör işverenlerinin SGK’ye ödeyecekleri malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi için sağlanan 5 puanlık indirim, 4 puan olarak uygulanacak. Bu hüküm, kanunun yayımlandığı ayın başından itibaren geçerli olacak. İmalat sektöründeki iş yerlerine yönelik sağlanan 5 puanlık indirim ise 31 Aralık 2026 tarihine kadar devam edecek. Cumhurbaşkanı, bu süreyi 31 Aralık 2027’ye kadar uzatma yetkisine sahip olacak.
TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile yapılacak değişiklikler, hizmet akdiyle bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan sigortalıların 2008 yılı Ekim ayı öncesine ait aylık hesaplamalarında mevcut uygulamanın devam etmesini sağlayacak. Astsubay meslek yüksekokulları ve temel askerlik eğitimine tabi tutulan adaylara yetim aylığı bağlanabilecek, bu aylıklar kesilmeyecek. Kanun kapsamında aylık alan erkek çocuklara, ikinci lisans ve yüksek lisans kayıtlarında aylık ödenecek.
Tarım Sektöründe Düzenlemeler
Tarım sektöründe faaliyet gösteren sigortalıların hizmet akdi başlangıç ve sonlandırma işlemlerinde ziraat odalarının geçmiş dönem üye kayıtlarının fiziki ortamda tutulması nedeniyle yaşanan zorlukların ortadan kaldırılması amaçlanıyor. Tarımsal faaliyetlerin başlaması ve sonlanması ile ilgili bildirim yükümlülükleri, ilgili meslek kuruluşları tarafından yerine getirilmesi gereken yükümlülükler kapsamında değerlendirilecek. Bu bildirimlerin yürürlük tarihinden önce kanuni süreleri dışında yerine getirilmesi veya bu tarih itibarıyla 6 ay içinde yerine getirilmesi durumunda idari para cezası uygulanmayacak.
Bu yükümlülükler için yürürlük tarihinden önce uygulanan idari para cezaları, kesinleşip kesinleşmediğine bakılmaksızın terkin edilecek, ancak tahsil edilen tutarlar geri iade edilmeyecek. İmalat sektöründe faaliyet gösteren iş yerlerine, aylık muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin yasal süresinde verilmesi, primlerin yasal süresinde ödenmesi, Türkiye genelinde SGK’ya prim borcunun bulunmaması, borcu varsa da yapılandırılmış olması gibi şartlarla, Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinde 5 puanlık indirim sağlanacak. Bu uygulama 31 Aralık 2026’ya kadar geçerli olacak ve Cumhurbaşkanı’nın yetkisiyle 31 Aralık 2027’ye kadar uzatılabilecek.
