Dünya Bankası’nın 2023 Uluslararası Borç Raporu: Gelişen Ülkelerde Rekor Faiz Maliyetleri
Dünya Bankası’nın Uluslararası Borç Raporu
Dünya Bankası, 2023 yılına ilişkin Uluslararası Borç Raporu’nu yayımladı. Raporda, gelişmekte olan ülkelerin dış borçlarını ödemek için 2023 yılında 1,4 trilyon dolarlık rekor bir harcama yaptığı, bu durumun faiz maliyetlerinin son 20 yılın en yüksek seviyesine ulaşmasından kaynaklandığı vurgulandı.
Raporda, faiz ödemelerinin neredeyse üçte bir oranında bir artışla 406 milyar dolara ulaştığı belirtilirken, bu durumun sağlık, eğitim ve çevre gibi kritik alanlarda birçok ülkenin bütçesini ciddi şekilde sıkıştırdığı ifade edildi.
Rapor, en yoksul ve kırılgan ülkelerde mali baskının en yoğun şekilde hissedildiğini ortaya koyarak, bu ülkelerin 2023’te borçlarını ödemek için 96,2 milyar dolarlık rekor bir ödeme gerçekleştirdiğini kaydetti. Bu ülkeler için ana para ödemelerinin yaklaşık yüzde 8 azalarak 61,6 milyar dolara düştüğü, ancak faiz maliyetlerinin 2023’te tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 34,6 milyar dolara çıkarak, 10 yıl önceki tutarın dört katına ulaştığı aktarıldı.
Dünya Bankası: Can Simidi Haline Geldi
Raporda, kredi koşullarının giderek sıkılaşmasıyla birlikte Dünya Bankası ve diğer çok taraflı kuruluşların en yoksul ekonomiler için “ana can simidi” haline geldiği ifade edildi. Kovid-19 salgınının, gelişmekte olan ülkelerin borç yükünü keskin bir şekilde artırdığı ve ardından küresel faiz oranlarındaki artışın birçok ülkenin ekonomik toparlanmasını zorlaştırdığı belirtildi. Ayrıca, 2023 yılı sonunda tüm düşük ve orta gelirli ülkelerin toplam dış borcunun 2020 yılına kıyasla yüzde 8 artarak 8,8 trilyon dolarlık rekor seviyeye ulaştığı kaydedildi.
Raporda, 2023 yılında yurt dışından borçlanmanın tüm gelişmekte olan ekonomiler için önemli ölçüde daha pahalı hale geldiği, resmi kreditörlerden alınan kredilerin faiz oranlarının iki katına çıkarak yüzde 4’ün üzerine yükseldiği ifade edildi. Özel kreditörler tarafından uygulanan oranların ise bir puandan fazla artarak yüzde 6’ya ulaştığı ve son 15 yılın en yüksek seviyesine çıktığı belirtildi. Küresel faiz oranlarının o zamandan beri düşmeye başladığı, ancak Kovid-19 öncesi yıllarda geçerli olan ortalamanın üzerinde kalmasının beklendiği vurgulandı.
