İTO Enflasyon Endeksi Revizyonu: Önemli Değişiklikler ve Düzeltmeler
İstanbul Ticaret Odası (İTO), yılın başında yenilediği enflasyon endeksi ile ilgili geriye dönük düzeltmeler yapma kararı aldı. Bu revizyon, özellikle mevsimsel etkilerin yüksek olduğu Nisan ve Mayıs aylarında aylık değişimlerde önemli farklılıklar ortaya çıkmasına neden oldu. Yapılan düzeltmeler neticesinde, Mayıs ayı İTO enflasyonu verisi %2,8’den %1,6’ya revize edilirken, Nisan ayı verisi %3,21’den %4,4’e yükseldi.
Uzun vadeli ortalamalar ise genel olarak önemli bir değişim göstermedi. Önceki açıklanan veriler doğrultusunda hesaplamalara göre, Ocak 2024 ile Mayıs 2025 arasındaki dönemde aylık bazda ortalama enflasyon %3,49, yıllık bazda ise %58,55 olarak belirlenmişti. Ancak yapılan kalibrasyon ve güncellemeler sonucunda, aynı dönem için ortalama aylık ve yıllık enflasyon oranları sırasıyla %3,47 ve %60,11 olarak hesaplandı.
İTO’nun 2025 yılının başında güncelleyerek “İstanbul Tüketici Fiyat İndeksi” adıyla duyurduğu enflasyon verilerinde hesaplama hataları olduğu tespit edildi. Bu durum, endeks değerlerinin her yıl 100 seviyesine getirilmemesinden kaynaklanıyordu ve özellikle son iki ayda alt kalemlerdeki değişim ile manşet aylık değişimler arasında belirgin bir uyumsuzluğa yol açtı. Örneğin, Mayıs ayında açıklanan manşet değişim %2,83 iken, alt kalemlerden yapılan hesaplamalarda bu değişim %2,17 olarak belirlenmişti.
Düzeltme sonrası aylık verilere dair dikkat çekici değişiklikler meydana geldi. Revize edilen verilere göre:
- Mayıs ayı İTO enflasyonu verisi %2,8’den %1,6’ya;
- Nisan ayı verisi %3,3’ten %4,4’e;
- Mart ayı verisi %3,8’den %3,1’e;
- Şubat ayı verisi %3,2’den %2,5’e;
- Ocak ayı verisi ise %5,2’den %5,7’ye revize edilmiştir.
İTO’dan yapılan açıklamada, “Akademik Bilim Kurulu, normalizasyon (önceki yılın Aralık ayı referans alınarak gerçekleştirilen 100’leştirme) ve zincirleme yöntemleri/işlemleri özelinde kalibrasyon ve güncelleme yapılması gerekliliğini tespit etmiştir.” ifadesine yer verildi. Açıklamanın devamında, “Kurumsal sorumluluk çerçevesinde, söz konusu kalibrasyon ve güncelleme işlemlerinin hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesi ve kamuoyu ile paylaşılması uygun görülmüştür.” denildi.
