Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadelede Yeni Düzenlemeler

Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele
Hazine ve Maliye Bakanlığı, kayıt dışı ekonomiyle etkin bir şekilde mücadele etmek amacıyla, POS cihazları ile yazar kasaların birleşiminden oluşan yeni nesil ödeme kaydedici cihazların kullanımını teşvik etmeye devam ediyor. Ancak, eski tip POS cihazlarını kullanan işletmelere ceza uygulamaya başlayacağı bildirildi. AA muhabirinin edindiği bilgilere göre, Bakanlık, mali belgelerin doğru ve zamanında düzenlenmesi, perakende satış fişleri ve faturaların düzenlenmesi ile birlikte kartla ödeme imkanlarının genişletilmesi gibi çeşitli tedbirleri hayata geçirdi.
Bakanlığın 2013 yılında başlattığı uygulama ile, perakende işletmelerde banka kartlarıyla ödeme yapabilme imkanı sunan seyyar EFT-POS cihazları ile fiş düzenleyen ödeme kaydedici cihazlar bir araya getirilerek, yeni nesil ödeme kaydedici cihazların kullanılması öngörüldü. Bu sayede, yeni nesil ödeme kaydedici cihazlar üzerinden gerçekleştirilen banka kartı tahsilatları, slip ve ödeme kaydedici cihaz fişinin birleştiği tek bir belge olarak düzenlenmeye başlandı.
Suistimallerin Önlenmesi
Bu uygulama, seyyar EFT-POS cihazları üzerinden yapılan tahsilatların kayıtdışı kalmasını önlemek, bu cihazlar aracılığıyla mevzuata aykırı borç para verilmesini engellemek ve fiş veya faturaların satış yapılan kişilerden farklı kişiler adına düzenlenmesini engellemek amacıyla hayata geçirildi. Ayrıca, Bakanlık bu POS cihazlarının ve eski nesil ödeme kaydedici cihazların belirli bir takvim çerçevesinde kullanımına son verilmesini, EFT-POS özellikli yeni nesil ödeme kaydedici cihazların devreye alınmasını planladı. Ancak bu dönüşümün tam olarak sağlanamaması üzerine, 30 Aralık 2023 tarihinde yayımlanan tebliğ ile dönüşüm sürecinin en geç 1 Temmuz 2024 tarihine kadar tamamlanması kararlaştırıldı.
Tebliğle birlikte, yeni nesil ödeme kaydedici cihazlar aracılığıyla banka kartlarıyla ödeme kabul edilmesi zorunluğu da getirildi. Ayrıca, kanun değişikliği ile tahsilatların başkalarının adı veya hesabı kullanılarak yapılması, başkalarına ait ödeme sistemleri ve cihazların kullanılması ile mükelleflere uygun cihaz ve sistem verilmemesi gibi konulara ilişkin özel ceza düzenlemeleri de oluşturuldu.
Bankalara Yazı, Mükelleflere Mektup
Bakanlık, mükelleflerin seyyar EFT-POS cihazlarını kullanmaya devam ettiğini tespit etmesi üzerine, tüm banka ve ödeme kuruluşlarına bir yazı gönderdi. Bu yazıda, perakende mal ve hizmet sunan işletmelere geçmişte hatalı olarak verilen seyyar EFT-POS cihazlarının kullanımına son verilmesi, mükelleflerden bu cihazların alınması ve bunlar yerine yeni nesil ödeme kaydedici cihazların veya güvenli mali uygulama sistemi bulunan cihazların verilmesi talep edildi.
Yapılan denetimlerde, perakende mal satan veya hizmet sunan mükelleflerden, kullanması yasak olmasına rağmen seyyar EFT-POS cihazı kullandığı tespit edilenlere SMS ve mektup gönderildi. Bakanlık, bu cihazların kullanımına son verilmesini, banka veya ödeme kuruluşlarına iade edilmelerini, yeni nesil ödeme kaydedici ya da güvenli mali uygulama sistemi bulunan cihaz temin edilmesini ve bunlar üzerinden banka kartlarıyla ödeme kabul edilmesini istedi.
- Yasak seyyar EFT-POS cihazlarını kullanmaya devam eden mükelleflerden:
- Bilanço esasına göre defter tutanlara 20 bin lira ceza
- İşletme hesabı esasına göre defter tutanlara 10 bin lira ceza
- Bunları mükelleflerden geri almayan banka ve ödeme kuruluşlarına 200 bin lira ceza
- Yeni nesil ödeme kaydedici cihazlar üzerinden banka kartlarıyla ödeme yapılmasına imkan sağlamayan mükelleflere ise:
- Her bir tespit için 20 bin lira ya da 10 bin lira ceza
Bakan Şimşek: “Mükellef ve Bankalara Ceza Kesilecek”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, vergide adaletin sağlanması, kayıt dışı alanların kontrol altına alınması ve vergiye uyum düzeyinin artırılması hedefleri doğrultusundaki çalışmalara kararlılıkla devam ettiklerini vurguladı. Şimşek, bu konuda şu ifadeleri kullandı: “Hatalı POS cihazlarının kullanımına son verilmesi, mükelleflerden bu cihazların alınması ve bunlar yerine yeni nesil ödeme kaydedici cihazların sağlanması, kayıt dışı ekonomi ile mücadele açısından kritik bir önem taşıyor. Bu dönüşümü sağlamayan mükellefler ile banka ve ödeme kuruluşlarına ceza kesilecektir. Bakanlığımız, perakende ticaretteki kayıt dışılıkla mücadele konusundaki çalışmalarına kararlılıkla ve ara vermeden devam etmektedir.”



