Küresel Karbon Emisyonlarında Artış Öngörüsü
Exeter Üniversitesi, East Anglia Üniversitesi (UEA), CICERO Uluslararası İklim Araştırmaları Merkezi, Münih Ludwig-Maximilian Üniversitesi, Alfred-Wegener Enstitüsü ve dünya genelinde 80 farklı kuruluştan araştırmacılardan oluşan Küresel Karbon Projesi bilim ekibi tarafından gerçekleştirilen yeni bir araştırma, fosil yakıtlardan kaynaklanan karbon emisyonlarının bu yıl %0,8 artarak 37,4 milyar tona ulaşacağını öngörmektedir. Bu durum, küresel karbon emisyonlarında 2023 yılı itibarıyla yeni bir rekor seviyenin yaşanacağı anlamına geliyor.
Bu yıl kömür ve petrol kaynaklı karbon emisyonlarının sırasıyla %0,2 ve %0,9 oranında artması beklenirken, doğalgaz kaynaklı emisyonların ise %2,4 oranında yükselmesi öngörülmektedir. Ormansızlaşma ve arazi kullanım değişikliği gibi faktörlerden kaynaklanan emisyonlarla birlikte, toplam karbon emisyonlarının bu yıl 41,6 milyar tona yükseleceği tahmin ediliyor. Geçtiğimiz yıl toplam karbon emisyonları 40,6 milyar ton olarak kaydedilmişti.
Son on yılda, fosil yakıt kaynaklı karbon emisyonları artış gösterirken, arazi kullanım değişikliklerinin etkisiyle oluşan emisyonlar ortalama olarak azalma göstermiştir. Ancak bu yıl, şiddetli kuraklık koşulları nedeniyle yaşanan ormansızlaşma ve orman yangınlarından kaynaklanan emisyonlar, toplam emisyonların artış trendine girmesine neden olmuştur.
Araştırma, her yıl 40 milyar tondan fazla salınan karbon emisyonlarının atmosferdeki seviyesinin yükselmeye devam ettiğini ve bu durumun giderek daha tehlikeli hale gelen küresel ısınmaya yol açtığını vurgulamaktadır.
Çin ve Hindistan Emisyonlarındaki Artış
Küresel emisyonların %32’sini oluşturan Çin’de, bu yıl karbon emisyonlarının %0,2 oranında artacağı tahmin edilirken, toplam emisyonların %8’ini oluşturan Hindistan’da ise bu yılki artış oranının %8 olacağı hesaplanmaktadır. Ayrıca, küresel toplamın %13’ünü oluşturan ABD’de emisyonların bu yıl %0,6 oranında azalması beklenirken, Avrupa Birliği’nde bu azalma %3,8 olarak öngörülmektedir. Bunun yanında, dünyanın geri kalanında karbon emisyonlarının %1,1 oranında artması beklenmektedir.
“Liderler COP29’da Hızlı ve Derin Emisyon Kesintileri Açıklamalı”
Küresel Karbon Projesi ekibi, mevcut emisyon seviyeleriyle küresel sıcaklık artışının yaklaşık 6 yıl içinde sürekli olarak 1,5 dereceyi aşma ihtimalinin %50 olduğunu tahmin etmektedir. Çalışmanın yöneticisi ve Exeter Üniversitesi Küresel Sistemler Enstitüsü Araştırmacısı Pierre Friedlingstein, araştırmanın bulgularına ilişkin değerlendirmesinde, iklim değişikliğinin etkilerinin giderek daha zorlayıcı hale geldiğini belirterek şu ifadeleri kullanmıştır:
- “Ancak fosil yakıtların yakılmasının düşüşe geçeceğine dair bir işaret görmüyoruz.”
- “Paris Anlaşması hedeflerine ulaşmak için zaman daralıyor.”
- “Birleşmiş Milletler iklim zirvesi COP29’da bir araya gelen dünya liderleri, küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi seviyelerine göre 2 derecenin altında sınırlandırılması amacıyla fosil yakıt emisyonlarında hızlı ve derin kesintiler açıklamalıdır.”
Küresel olarak net sıfır karbon emisyonuna ulaşana kadar, dünya sıcaklıklarının artmaya devam edeceği ve giderek daha ciddi etkilere neden olacağı öngörülmektedir. Oslo merkezli CICERO Uluslararası İklim Araştırmaları Merkezi Araştırmacısı Glen Peters, ülkeler düzeyinde olumlu ilerleme kaydedildiğine yönelik birçok işaret olduğunu belirterek, “Fosil yakıt kaynaklı karbon emisyonlarında zirvenin yakın olduğuna dair bir eğilim var ancak tüm sera gazı emisyonları için bunu söylemek zor. İklim eylemi kolektif bir sorun ve bazı ülkelerde kademeli emisyon azaltımları gerçekleşirken, diğerlerinde artışlar devam ediyor.” şeklinde uyarıda bulunmuştur.
