Küresel Yarı İletken Değer Zinciri: Araştırma Sonuçları ve Ülke Bağımlılıkları

Küresel Yarı İletken Değer Zinciri Üzerine Araştırma Sonuçları

Ekonomi Araştırma Enstitüsü (Ifo) ile Avrupa Ekonomik ve Mali Politika Araştırma Ağı (EconPol) tarafından gerçekleştirilen “Küresel Yarı İletken Değer Zincirindeki Karmaşıklıklar ve Bağımlılıklar” başlıklı araştırmanın sonuçları, Münih Güvenlik Konferansı’nda (MSC25) paylaşıldı. Bu kapsamlı araştırma, küresel yarı iletken pazarındaki dinamikleri ve ülke bağımlılıklarını aydınlatmayı hedefliyor.

Araştırmaya göre, Güney Kore, Tayvan, Singapur, Malezya ve Çin, dünya genelinde ticareti yapılan yarı iletkenlerin %50’sinden fazlasını üretmektedir. Buna karşın, Almanya, Japonya, ABD ve Hollanda, çip üretimi için gerekli olan ekipmanın büyük bir kısmını sağlamaktadır. Bu durum, Almanya’nın küresel yarı iletken üretiminde en önemli 9 ülke arasında yer almasına olanak tanımaktadır.

Küresel yarı iletken değer zinciri coğrafi olarak oldukça parçalı bir yapı sergilemektedir. Güney Kore, Tayvan ve Çin, nihai çiplerin başlıca ihracatçıları olarak öne çıkarken; ABD, Japonya, Almanya ve Hollanda, çiple ilgili ekipmanların net ihracatçıları olarak dikkat çekmektedir. Bu küresel parçalanma, çok taraflı bağımlılıklara yol açarak, tedarik zincirlerinde çeşitli riskler oluşturma potansiyeline sahiptir.

Çip Üretiminde Öne Çıkan Ülkeler

• Çin ve Tayvan: Her tür entegre devre için ana ihracatçılar.
• ABD, Almanya ve Japonya: Güç yarı iletkenleri, optik çipler ve sensör teknolojilerinde önemli rollere sahip.
• Güney Kore: Bellek çiplerinde pazar lideri konumunda.

2022’de Küresel Yarı İletken Ticaretinin Büyüklüğü

Araştırma, 2022 yılında küresel yarı iletken ticaretinin 1,2 trilyon dolara ulaştığını ortaya koymuştur. Bu dönemde, küresel petrol ve gaz ihracatı ise 3,3 trilyon dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.

Çeşitli yerlerde kullanılan ve her biri farklı üretim gereksinimlerini karşılayan yaklaşık 75 farklı yarı iletken türü bulunmaktadır. Bu yüksek düzeydeki üretim karmaşıklığı, yarı iletken üretiminin birkaç ülkede yoğunlaşmasına neden olmakta, dolayısıyla ciddi ekonomik ve güvenlik politikası sonuçları doğuran tedarik darboğazı riski oluşturmaktadır.

Ifo Uluslararası Ekonomi Merkezi Direktörü Lisandra Flach, bu konudaki değerlendirmesinde, “Sadece nihai çip ticaretine değil, aynı zamanda üretim ekipmanı ve ham maddelere de bakıldığında, Almanya ithal ettiğinden daha fazlasını ihraç ediyor. Bu durum, küresel yarı iletken üretimindeki bağımlılıkların tek taraflı değil, karşılıklı hale geldiğini göstermektedir” ifadelerini kullanmıştır.

Araştırmacı Dorothee Hillrichs ise, gelecekte tüm çiplerin yalnızca Avrupa’da üretilmesinin “pek gerçekçi” olmadığını vurgulayarak, “Çin-Tayvan hakimiyetine ticaret kısıtlamaları veya ihracat kontrolleri ile karşılık vermek de verimli değildir. Bunun yerine, hükümetler, geliştirme ve üretimden montaj, test ve paketlemeye kadar üretim sürecinin her aşamasında inovasyonu teşvik eden farklılaştırılmış politika yaklaşımlarını dikkate almalıdır” şeklinde açıklamalarda bulunmuştur.