Kuyum işletmeleri ve vergi levhasında kıymetli maden üretimi veya ticaretiyle iştigal ettiği belirtilen gerçek kişiler haricindekilere, “kesme altın” olarak da bilinen çekili kıymetli madenlerin satışına izin verilmeyecektir. Bu konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından yapılan açıklamayla, kıymetli maden piyasasında kayıt dışılığın önlenmesine yönelik ilave adımların atılacağı duyurulmuştur.
Bu düzenleme kapsamında, güncel piyasa şartları ve talepler göz önünde bulundurularak, “Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar”da bazı değişiklikler gerçekleştirilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığından elde edilen bilgilere göre, düzenlemenin sebebi, altının ince bir şerit haline getirilmesi işleminin ardından şeridin çeşitli şekillerde kesilmesi veya işlenmesi suretiyle oluşturulan ve “çekili altın” ya da “kesme altın” olarak adlandırılan ürünlerin alım satımında son dönemlerde görülen artıştır. Çekili altının herhangi bir standardının bulunmaması ve yatırım amacıyla alım gerçekleştiren gerçek kişilere satışının suistimale açık olması, ayrıca vatandaşlar ve sektör temsilcileri tarafından iletilen şikayetler de bu adımın atılmasında etkili olmuştur.
- Çekili Kıymetli Maden Satışı: Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kuyum işletmeleri ve vergi levhasında kıymetli maden üretimi veya ticaretiyle iştigal ettiği belirtilen Türkiye’de yerleşik gerçek kişiler haricindekilere çekili kıymetli madenlerin satışı yapılamayacaktır.
Yurt Dışına Çıkarılabilecek Tutar Yükseltildi
Yurt dışına efektif olarak serbestçe çıkarılabilecek azami 25 bin liralık limit, döviz kurundaki artış ve suç gelirlerinin aklanması ile terörizmin finansmanının önlenmesine ilişkin mevzuatta yer alan kimlik tespiti için belirlenmiş tutar da dikkate alınarak 185 bin liraya yükseltilmiştir. Ayrıca, yurt içinden temin edilen döviz/kıymetli maden kredilerine, kredi kullananların grup şirketi ya da paylarına doğrudan sahip olan gerçek/tüzel kişi ortaklarının döviz cinsinden teminat verebilmesine imkan tanınmıştır.
- Kambiyo Mevzuatı Düzenlemeleri: Kıymetli maden ve dövizin kambiyo mevzuatında düzenlenen değerler olması, kambiyo mevzuatında kıymetli maden depo hesaplarında işlem gören kaydi tutarların açık bir tanımının yer almaması ve özü itibarıyla fiziki teslimat yapılmadığı sürece kaydi ve değeri dövizle belirlenen bir tutarın söz konusu olması dikkate alınarak, fiziki teslimat olmaksızın yapılan kıymetli maden alım satım işlemlerinin “kambiyo işlemi” olarak sayılması hükme bağlanmıştır.
Türev İşlemlere Aracılık Yapılmasının Önlenmesi
Yurt dışında gerçekleştirilecek türev işlemlere aracılık edecek kuruluşların kapsamı ve yetkili kuruluş aracılığı olmaksızın işlem yapılabilecek durumlar belirlenmiş, ilgili piyasaların sermaye piyasası mevzuatı kapsamında oluşabilecek ilave durumları da kapsayacak şekilde değişiklikler yapılmıştır. Söz konusu işlemler Türk parası olarak yapılan transferleri de kapsamaktadır.
- Bankalar ve Ödeme Kuruluşları İşbirliği: Yetkisiz kişilerce kaldıraçlı işlem veya türev işlemlere aracılık yapılmasının önlenmesi ve takibi amacıyla bankalar ile ödeme ve elektronik para kuruluşları tarafından gerekli tedbirlerin alınması için düzenlemeler gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda, Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından tedbirlerin alınması hususunda bilgi paylaşımında bulunulacaktır.
- Yaptırımlar ve Denetimler: Yetkisiz şekilde bu işlemlere aracılık yapanlara yaptırım uygulanması ve tespit edilen aykırılıkların Bakanlığa bildirilmesi hususları da düzenlemede yer almıştır.
