Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Rusya’dan enerji ithalatının aşamalı olarak sonlandırılmasına dair kapsamlı bir yol haritası yayımladı. Bu plan çerçevesinde, AB, Rusya’dan doğalgaz ve petrol ithalatını durdurmayı hedefliyor. Ayrıca, Rus nükleer enerjisine olan bağımlılık da zamanla sona erecek. Bu adımlar, AB’nin enerji güvenliğini artırmak ve Rus enerji kaynaklarına olan bağımlılığını azaltmak amacıyla atılıyor.
AB, güvenli enerji tedarikini sağlamak için çeşitli önlemler almayı planlıyor. Komisyon, Rus enerji ithalatının aşamalı ve koordineli bir şekilde sonlandırılması için üye ülkelerle birlikte çalışarak ortak bir strateji geliştirecek. Üye ülkelerin, bu yılın sonuna kadar Rusya’dan gaz, nükleer enerji ve petrol ithalatını sona erdirmek için ulusal planlar hazırlamaları bekleniyor.
- AB pazarlarında, Rus gazının şeffaflığı, takibi ve izlenebilirliği artırılacak.
- Sözleşmeler engellenecek: Rus gaz tedarikçileriyle boru hattı ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tedariki ile ilgili yeni sözleşmelerin imzalanması yasaklanacak. Mevcut tüm spot piyasa anlaşmaları ise 2025 yılı sonunda sonlandırılacak.
- AB Komisyonu, 2027 yılı sonuna kadar kalan tüm Rus gazı ithalatını durdurmayı hedefleyen bir yasa teklifi sunacak.
Ayrıca, Rusya’nın AB’nin petrol yaptırımlarını aşmak ve belirlenen fiyat sınırlarının üzerinde satış yapmak için kurduğu gölge filosuna karşı yeni tedbirler de alınacak. Rusya’dan zenginleştirilmiş uranyum ithalatına yönelik önlemler alınacak ve Euratom Tedarik Ajansı tarafından sağlanan uranyum, zenginleştirilmiş uranyum ve diğer nükleer malzemelere yönelik tedarik sözleşmelerinde kısıtlamalar getirecek bir düzenleme teklifi gelecek ay açıklanacak. Bunun yanı sıra, AB’nin tıbbi radyoizotop tedarikini güvence altına almak amacıyla bir Avrupa Radyoizotop Vadisi Girişimi kurulacak.
Gaz Tedarikinde Düşüş
AB, 2021 yılında gaz ihtiyacının yüzde 45’ini Rusya’dan karşılarken, bu oran geçen yıl yüzde 19’a geriledi. Bununla birlikte, AB’nin petrol ithalatında Rusya’nın payı 2022 yılında yüzde 27 seviyesindeyken, son dönemlerde bu oran yüzde 3’e kadar düştü. Ek olarak, Rus kömürünün AB’ye ithalatı tamamen yasaklanmış durumda. AB ülkelerinde, Rus tasarımlı nükleer reaktörleri işleten kurumlar, alternatif tedarikçilerle nükleer yakıt için sözleşmeler imzaladı.
