Çin Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, Çin Devlet Başkanı Şi Jinping, ABD Başkanı seçilen Donald Trump’ın 20 Ocak Pazartesi günü düzenlenecek yemin törenine katılmayı planlamıyor. Bunun yerine, Çin’in Başkan Yardımcısı Han Zheng’in bu önemli etkinliğe katılacağı belirtildi. Cuma günü, ismi açıklanmayan bir bakanlık sözcüsü, Han’ın katılımını onaylayan bir duyuru yaptı. Duyuruda, Çin’in ABD ile “istikrarlı, sağlıklı ve sürdürülebilir bir ilişki” kurma arzusunda olduğu ve yeni Amerikan hükümetiyle işbirliği yapmak için hazır oldukları vurgulandı.
Bu karar, Pekin’in kimleri göndereceği konusundaki uzun süredir devam eden spekülasyonlara son vermiş oldu. Geçtiğimiz aralık ayında, ABD merkezli CBS kanalı, Trump’ın Şi’yi yemin törenine davet ettiğini bildirmişti. Bu davet, tarihsel olarak alışılmışın dışında bir durum olarak değerlendiriliyor ve genelde böyle bir etkinliğe katılma olasılığı oldukça düşüktü.
Törenlerin Geleneksel Yapısı
ABD başkanlık yemin törenlerine genellikle yabancı devlet başkanları değil, büyükelçiler, Amerikalı milletvekilleri ve halk katılmaktadır. Dışişleri Bakanlığı’nın 1874 yılına kadar uzanan kayıtlarına göre, en az bir asırdır hiçbir yabancı devlet başkanı bu önemli etkinliğe iştirak etmemiştir. Ancak, Trump’ın ikinci yemin töreninin gelenekten sapacağına dair bazı işaretler, Japonya Dışişleri Bakanı Takeshi Iwaya gibi üst düzey yetkililerin de katılacaklarını açıklamalarıyla ortaya çıkmıştır.
İş Dünyasından Önemli Katılımlar
Ayrıca, Meta Platform Inc. CEO’su Mark Zuckerberg ve Çinli sosyal medya uygulaması TikTok’un Singapurlu CEO’su Shou Chew gibi önemli teknoloji şirketlerinin liderlerinin de yemin törenine katılacağı duyuruldu. Han Zheng’in katılımı, yeni yönetime bir zeytin dalı uzatma olarak algılanabilir. Zira, son yıllarda Pekin ve Washington arasındaki ilişkiler, ticaret konularındaki gerginlik nedeniyle kötüleşmiş durumda ve bu durumun önümüzdeki yıllarda daha da derinleşmesi bekleniyor. Trump, seçim kampanyası sırasında Çin mallarına %60’a kadar gümrük vergisi koyma tehdidinde bulunmuştu.
Tayvan’ın Katılımı Dikkatle İzlenecek
Çin, 20 Ocak Pazartesi günü gerçekleşecek bu törene Tayvan’dan kimlerin katılacağını da dikkatle takip edecek. Tayvan’ın hassas statüsü nedeniyle, Pekin, özerk adayı kendi topraklarının bir parçası olarak kabul ediyor ve bu tür etkinliklerde genellikle merkezi hükümetten yetkililer yerine milletvekilleri veya belediye başkanları heyet oluşturuyor. Bu sefer Tayvan, hem iktidar hem de muhalefet partilerinden sekiz milletvekilinden oluşan bir grubu temsil edecek. Bu durum, Tayvan ile ABD arasındaki ilişkilerin geleceği açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
