TCMB Ocak Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu: Enflasyon Değişimleri ve Sektörel Analiz

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Ocak Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu

TCMB, Ocak Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayımlayarak, tüketici fiyatlarındaki değişimleri ve enflasyon oranlarını detaylandırdı. Rapora göre, Ocak ayında tüketici fiyatları %5,03 oranında bir artış gösterirken, yıllık enflasyon 2,26 puanlık bir düşüşle %42,12 seviyesine geriledi. Bu durum, enflasyonun gerileme eğilimini sürdürdüğünü göstermektedir.

Yıllık enflasyon, enerji grubunda görece yatay bir seyir izlerken, diğer ana gruplarda belirgin bir gerileme gözlemlendi. Aylık fiyat artışlarında en fazla etki gösteren sektör ise hizmetler sektörü oldu. Tüketici sepetindeki güncellemeler sonucunda, hizmetler sektörünün payı artarken, bu değişimin Ocak ayı enflasyonuna etkisinin yaklaşık 0,3 puan artırıcı yönde olduğu belirlendi.

Gıda grubunda ise aylık fiyat artışında, ekmek ve tahıllar kalemi öncülüğünde işlenmiş gıda alt grubunun etkisi daha belirgin hale geldi. Enerji grubundaki fiyat artışları, şebeke suyu tarifelerindeki artış ve küresel enerji emtia fiyatlarının yansıması ile desteklendi. Temel mal enflasyonu ise ılımlı bir seyir izlemeye devam etti.

Ocak ayında, ücret artışları, yönetilen/yönlendirilen fiyatlar ve maktu vergi güncellemeleri etkisiyle, dönemsel fiyatlamaya tabi olan ve geriye doğru endeksleme davranışının yüksek olduğu kalemlerin öne çıkmasıyla hizmet grubunda aylık enflasyon önemli ölçüde arttı. Fiyat artışları grup geneline yayılırken, sağlık hizmetlerindeki tarife güncellemeleri neticesinde diğer hizmetler alt grubu yüksek aylık enflasyon oranlarıyla dikkat çekti.

SGK Sağlık Uygulamaları Tebliği çerçevesinde, resmi sağlık hizmeti sunucularında ödenen muayene katılım payı tutarlarında 2017 yılından bu yana ilk defa önemli bir artış gerçekleştirildi. Bu düzenlemenin Şubat ayı tüketici enflasyonuna yansıyacak etkileri olduğu raporda vurgulandı.

Son aylarda üretici fiyatlarında gözlemlenen ılımlı artış eğiliminin Ocak ayında kesintiye uğradığı belirtildi. Raporda, “Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin mevsim etkilerinden arındırılmış aylık artışları yükselirken, yıllık artışları gerilemeye devam etmiştir. Tüm göstergeler değerlendirildiğinde, enflasyonun ana eğiliminde ilk çeyreğe özgü geçici bir yükseliş gözlenmiştir.” ifadeleri yer aldı.

Yıllık Enflasyon Enerjide Yatay, Diğer Ana Gruplarda Geriledi

Yıllık enflasyonun enerjide görece yatay seyrederek, diğer ana gruplarda gerilediği raporda belirtilmiştir. Ocak ayındaki aylık fiyat artışında hizmetler sektörü öne çıkarken, tüketici sepetindeki güncellemeler ile hizmetler sektörünün payındaki artış, Ocak ayı enflasyonuna yaklaşık 0,3 puan artırıcı bir etki yaptı. Gıda grubunda ise, ekmek ve tahıllar kalemi öne çıkarken, işlenmiş gıda alt grubunun etkisi belirginleşti.

Enerji grubu fiyat artışları, şebeke suyu tarifelerindeki artış ve küresel enerji emtia fiyatlarının yansımaları ile desteklenmiştir. Temel mal enflasyonu ise ılımlı seyrini korudu. Ocak ayında, ücret artışı ve yönetilen/yönlendirilen fiyat güncellemeleri, hizmet grubunda aylık enflasyonu önemli ölçüde güçlendirdi. Fiyat artışları grup geneline yayılırken, sağlık hizmetlerindeki tarife güncellemeleri neticesinde diğer hizmetler alt grubu yüksek aylık enflasyon oranları ile dikkat çekti.

Hizmet Grubunun Ağırlığı Kira ve Diğer Hizmetler Kalemleri Öncülüğünde Arttı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), hane halkı tüketim kalıplarındaki değişimleri göz önüne alarak, her yılın başında tüketim sepeti ve ağırlık yapısını güncellemektedir. 2025 yılında gıda grubunun sepet içindeki ağırlığı değişmezken, hizmet grubunun ağırlığı kira ve diğer hizmetler kalemleri öncülüğünde 3,11 puan artış gösterdi. Bu doğrultuda, B ve C göstergelerinin ağırlıkları sırasıyla %74,10 ve %60,83 seviyesine ulaştı.

Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar değerlendirildiğinde; temel mal, gıda, alkol-tütün-altın, enerji ve hizmet gruplarının katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 1,30, 0,60, 0,23, 0,11 ve 0,02 puan azaldı. Mevsimsellikten arındırılmış verilerle incelendiğinde, tüketici fiyatlarındaki aylık artışın önceki aya göre yükseldiği gözlemlendi.

Aylık artışlar, B endeksinde daha belirgin olmak üzere B ve C göstergelerinde yükseliş kaydetti. Fiyat artışları, B endeksini oluşturan grupların geneline yayıldı ve işlenmiş gıda grubundaki artış öne çıktı. TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, Ocak ayında enflasyonun ana eğiliminde bir yükselişe işaret etti. Hizmet fiyatları Ocak ayında %10,26 oranında önemli bir artış gösterirken, grup yıllık enflasyonu ise 2,78 puan düşüşle %62,95 oldu.

Aylık fiyat artışları grup geneline yayılırken, yıllık enflasyon haberleşme ve diğer hizmetlerde yükseldi; lokanta-otellerde ise daha belirgin bir gerileme görüldü. Hizmetler grubu içinde diğer hizmetler, %16,72’lik yüksek artışla öne çıkarken, geçmiş enflasyona endeksleme ve zamana bağlı fiyatlama davranışlarının yaygın olduğu sağlık hizmetleri ve bakım-onarım kalemlerindeki fiyat artışlarının etkileri hissedildi.

Özel sektördeki tarife artışları, SGK Sağlık Uygulamaları Tebliği’ndeki (SUT) muayene katılım payı artışlarının belirgin bir etkisi oldu. SUT kapsamında sağlık hizmeti sunucularında ödenen muayene katılım payında 2017 yılından bu yana ilk defa artış yapıldı ve bu düzenlemenin Ocak ayı tüketici fiyat artışına etkisi 0,56 puan olarak belirlendi. Yapılan düzenlemenin Ocak ayı ortasından itibaren yürürlüğe girmesi nedeniyle, Şubat ayı tüketici enflasyonuna sarkan etkileri göz önünde bulundurulmalıdır.

Aylık bazda kira grubu enflasyonu, sözleşme yenileme oranındaki mevsimsel yükselişle %8,66 artarken, bu gruptaki yıllık enflasyon 5,18 puan düşüşle %100,64 seviyesine geriledi. Ulaştırma hizmetleri alt grubunda aylık enflasyon %7,89 oranında artış gösterdi. Ocak ayında, ücret gelişmelerinin etkisiyle emek yoğun lokanta-otel fiyatları %6,50 arttı; haberleşme grubunda ise aylık fiyat artışı %2,82 ile görece sınırlı kaldı.

Ocak Ayında Yıllık Enflasyon Tüm Alt Gruplarda Geriledi

Temel mal grubu fiyatları %0,74 oranında ılımlı bir artış gösterirken, grup yıllık enflasyonu 3,48 puanlık düşüşle %23,95 oldu. Ocak ayında yıllık enflasyon tüm alt gruplarda geriledi. Dayanıklı mal (altın hariç) fiyatları %2,74 oranında yükselirken, grup yıllık enflasyonu %20,05’e geriledi.

Bu dönemde emek yoğun mobilya kalemi fiyatları %7,27 artarken, elektrikli ve elektriksiz ev aletleri %2,12, otomobil fiyatları ise %1,29 ile görece ılımlı fiyat artışları kaydetti. Mevsimsel etkilerle, giyim ve ayakkabı alt grubunda fiyatlarda %5,46 oranında bir gerileme görüldü ve yıllık enflasyon 4,84 puanlık düşüşle %26,83 oldu. Diğer temel mallarda ise fiyat artışı %2,52 olarak kaydedildi.

Enerji fiyatları Ocak ayında %6,10 artarken, grup yıllık enflasyonu 0,06 puan düşerek %43,05 seviyesine geriledi. Bu gelişmede, şebeke suyundaki artış (%20,30) öne çıktı. TL cinsinden uluslararası enerji fiyat gelişmeleri ve maktu ÖTV artışının etkisiyle akaryakıt ve tüp gaz fiyatları sırasıyla aylık %4,96 ve %4,05 oranında artış gösterdi.

Alkollü içecekler ve tütün fiyatları %1,02 oranında artarken, bu gruptaki yıllık enflasyon 5,18 puan düşüşle %34,10’a geriledi. Alkollü içeceklerdeki fiyat artışları, otomatik maktu vergi artışını takiben %12,77 oranında artış gösterdi; tütün ürünlerinde ise bu vergi artışına rağmen fiyat değişikliği olmadı.

Ocak ayında, gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları %3,86 artarken, yıllık enflasyon 1,82 puan gerileyerek %41,76 oldu. Yıllık enflasyon, işlenmiş gıda grubunda %1,77 puan artarak %39,44 seviyesine ulaşırken, işlenmemiş gıdada %6,12 puan düşüşle %44,17 olarak kaydedildi. Ocak ayında işlenmemiş gıda fiyatları %2,66 artarken, bu artışta taze meyve ve sebze (%3,41) ile kırmızı et (%3,32) fiyatları etkili oldu. İşlenmiş gıda grubu fiyatları ise Ocak ayında %4,92 arttı; bu alt grupta, ekmek ve tahıllar (%8,08) ile süt ve süt ürünleri öne çıkan kalemler oldu.

Yurt içi üretici fiyatları Ocak ayında %3,06 oranında arttı ve yıllık enflasyon 1,32 puan düşerek %27,20 seviyesine geriledi. Bu dönemde ana sanayi grupları itibarıyla dayanıklı, dayanıksız tüketim malı ve sermaye malı gruplarındaki fiyat artışları sırasıyla %6,39, %4,45 ve %3,25 olarak gerçekleşti. Enerji ve ara malları fiyatlarında ise sırasıyla %2,27 ve %1,81 ile daha ılımlı bir artış kaydedildi.