TCMB’nin AB İhracatı Üzerine Değerlendirmesi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) blog yazısında, Avrupa Birliği (AB) ile olan ihracat ilişkisi ele alındı. Merkezin Güncesi’nde yayımlanan yazıda, Türkiye ekonomisinin 2023 yılı üçüncü çeyreğinden itibaren büyüme dinamikleri açısından bir dengelenme sürecine girdiği ifade edilmiştir. Bununla birlikte, son dönemlerde küresel büyümedeki zayıf seyrin, Türkiye’nin ihracat performansı üzerinde olumsuz etkiler yarattığı vurgulandı.
TCMB ekonomistleri, 2022’nin son çeyreğinden bu yana Türkiye’nin AB’ye yaptığı ihracatın, 2010-2019 dönemine ait eğilimlerin gösterdiği seviyenin altında bir seyir izlediğini belirtti. Bunun yanı sıra, AB dışına yapılan ihracatın artmasının, Türkiye’nin toplam ihracatının düşüşünü engellediği ve bu durumun AB’ye yönelik ihracat performansındaki zayıflamanın, AB kaynaklı etkilerle de ilişkili olduğuna dair bir işaret teşkil ettiği ifade edildi.
AB’ye İhracatta Zayıf Seyrin Nedenleri
Ekonomistlere göre, AB’deki yakın dönem ithalat dinamiklerine ilişkin yapılan araştırmalar, ithalatın milli gelir esnekliğinde gözlemlenen düşüşün birkaç faktörden kaynaklandığını ortaya koymaktadır. Bu faktörler arasında:
- Talep kompozisyonundaki değişim,
- Stoklardaki azalma,
- Özel tüketimin mallardan hizmetlere kayması gibi etkenler bulunmaktadır.
Ayrıca, TCMB ekonomistleri, son dönemde Türkiye’nin AB’ye yaptığı ihracattaki zayıf seyrin, AB ekonomisinde salgın sonrası meydana gelen değişimlerin etkisiyle ilişkili olabileceğini belirtmiştir. AB milli gelirinin salgın öncesi trendinin altında kalması ve ithalatın gelir esnekliğindeki azalma, bu durumu daha da pekiştiren etkenler arasında yer almaktadır.
Diğer yandan, uluslararası kurumların ve yatırımcı kuruluşlarının tahminlerine göre, gelecek dönemde AB’de hem milli gelir büyümesinin kademeli olarak artması, hem de AB ithalatının büyümesinin milli gelir büyümesine oranının tarihsel ortalamalara yakınsaması beklenmektedir. Ekonomistler, bu durumun Türkiye’nin AB’ye ihracatını destekleyeceğini ve pazar payındaki olumlu görünümle birlikte AB’ye ihracatın artmaya devam edeceğini öngörmektedir.
