Yenilenebilir Enerji Hedefleri Üzerine Küresel Analiz
Londra merkezli uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember, 96 ülkenin ve Avrupa Birliği’nin (AB) 2030 yılı için belirledikleri ulusal yenilenebilir enerji kapasite hedeflerini derinlemesine analiz etti. Bu ülkeler, dünya genelinde yenilenebilir enerji kapasitesinin yaklaşık yüzde 96’sını, küresel elektrik talebinin yüzde 95’ini ve enerji sektörü emisyonlarının yüzde 94’ünü temsil ediyor. Analize dahil olan 96 ülkeden 83’ü ise 2030 yılı için yenilenebilir enerji kapasite hedefleri belirlemiş durumda.
Geçtiğimiz yıl Dubai’de gerçekleştirilen BM iklim müzakereleri COP28’de, 130 ülke 2030 yılına kadar küresel yenilenebilir enerji kapasitesini üç katına çıkarmayı ve enerji verimliliği ilerleme hızını iki katına çıkarmayı taahhüt etti. Ancak bu önemli taahhütlerin üzerinden geçen bir yıl içerisinde, hükümetlerin yenilenebilir enerji alanındaki ulusal hedeflerinde neredeyse hiç değişiklik olmamıştır. Ekim 2024 itibarıyla yalnızca 8 ülke yenilenebilir enerji hedeflerini güncelleyebilmiş ve bu durum, küresel çapta yenilenebilir enerji hedeflerinin yalnızca 4 gigavat artmasına neden olmuştur.
Ülkelerin 2030 yılına yönelik mevcut ulusal yenilenebilir enerji hedeflerinin toplamı, 7.242 gigavat kapasiteye denk geliyor. Bu, 2022 yılında kaydedilen 3.380 gigavatlık kapasiteye kıyasla 2,1 katlık bir artış anlamına geliyor. Küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin üç katına çıkarılması hedefinin gerçekleştirilmesi için, 2030 yılına kadar 3.760 gigavat ek kapasiteye ihtiyaç duyulmaktadır.
Piyasa Beklentileri Yükseldi
Bu süreçte, hükümetlerin hedeflerinde bir ilerleme kaydedilememiş olmasına rağmen, yenilenebilir enerji piyasaları önemli bir gelişme göstermiştir. Özellikle güneş enerjisine yönelik beklentiler yükselmiş durumdadır. Bunun sonucunda, hükümetlerin belirlediği hedefler, güneş enerjisindeki büyümenin oldukça gerisinde kalmaktadır. Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), geçtiğimiz 12 ay içerisinde 2030 yılına yönelik güneş enerjisi büyüme tahminlerini yüzde 22 oranında yukarı yönlü güncellemiştir.
Rüzgar enerjisi alanında ise, hükümetlerin ulusal hedefleri 2030 yılı itibarıyla kapasitenin sadece iki katına çıkarılmasını öngörmektedir. Tahminler, 2030 yılında küresel rüzgar kapasitesinin mevcut ulusal hedeflerin toplamına benzer şekilde yaklaşık 2.100 gigavata ulaşacağını, ancak bunun küresel çapta üç katına çıkarma hedefinin oldukça altında kalacağını göstermektedir. Ember’in analizi, Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA), Sahra Altı Afrika, Avrasya, Latin Amerika ve Asya gibi kritik bölgelerin, genel bölgesel hedefleri ile 2030 yılına kadar yenilenebilir enerji kapasitesini üç katına çıkarmak için gerekli olan kapasite arasında büyük bir uçurum olduğunu ortaya koymaktadır.
Enerji Depolama Hedefleri Yetersiz
Bu yıl 11-22 Kasım tarihleri arasında Bakü’de düzenlenecek COP29 öncesinde, COP29 Başkanlığı küresel enerji depolama kapasitesi için yeni bir vizyon geliştirmiştir. Bu kapsamda, küresel depolama kapasitesinin 2022 seviyesine göre altı katına çıkarılarak 2030 yılına kadar 1.500 gigavata yükseltilmesi hedeflenmektedir. Ember’in analizine göre, 96 ülkeden yalnızca 30’unun bu tür ulusal depolama hedefleri bulunmaktadır ve bu ülkelerin toplam 2030 depolama hedefleri 284 gigavatı aşmamaktadır. Bu rakam, 1.500 gigavatlık hedefin oldukça gerisinde kalmaktadır.
Ember Elektrik Analisti Katye Altieri, analizin bulgularını değerlendirirken, yenilenebilir enerji piyasalarının geliştiğini ancak hükümetlerin hedeflerinin değişmediğini belirtmiştir. Altieri, “Yenilenebilir enerjinin büyümesi her yıl beklentileri aşıyor ve bu durum, düşen fiyatlarla birleşiyor. Piyasalar büyüyor, ancak ülkelerin hala yeterli hedef belirleme konusunda bir sorunları var.” ifadelerini kullanmıştır.
