Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan Yeni Kira Ödemeleri Düzenlemesi
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), “Kira Ödemelerinde Tevsik Yükümlülüğüne İlişkin Gelir Vergisi Genel Tebliğ Taslağı”nı, resmi internet sitesinde görüşe açtı. Bu düzenleme, hem gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerini hem de herhangi bir mükellefiyet kaydı bulunmayanları kapsayan iş yeri ve konut kiralama işlemlerine yönelik önemli değişiklikler içeriyor.
Yeni taslağa göre, kiralama işlemlerinde gerçekleştirilecek tahsilat ve ödemelerin, yalnızca bankalar veya PTT aracılığıyla yapılması zorunlu hale geliyor. Bu durum, haftalık, günlük veya benzeri kısa süreli konut kiralamalarını da kapsıyor. Mevcut uygulamada, iş yeri kira ödemeleri için herhangi bir tutar sınırı bulunmazken, konut kira ödemelerinde ise 500 lirayı aşan ödemelerin banka veya PTT aracılığıyla yapılması gerekiyordu. Taslak ile birlikte, konut kiralarında bu sınır kaldırılmakta ve tüm ödemelerin yalnızca resmi kanallar üzerinden gerçekleştirilmesi öngörülmektedir.
Kiracılara Uygulanacak Cezalar
Yürürlükteki tebliğde, iş yeri kiralamalarında hem kiracıya hem de kiralayana ceza uygulanırken, konut kiralamalarında kiracıya ceza kesilmiyordu. Ancak, TBMM’de temmuz ayında kabul edilen “Vergi Kanunları İle Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile kiracıya ceza kesilmesi hükmü mevzuata dahil edildi. Taslağa göre, kira ödemelerini banka veya PTT aracılığıyla yapmayan, elden yapan kiracılara her bir tespit için kira tutarının %10’u oranında özel usulsüzlük cezası kesilecek. Bu cezanın minimum tutarı ise 5 bin lira olarak belirlenmiştir. Mevcut durumda, bu oran %5 ve asgari 3 bin lira olarak uygulanıyordu.
Kiracı, ödemenin elden yapıldığını ödemeyi takip eden 5 iş günü içinde idareye bildirmesi halinde, özel usulsüzlük cezasından muaf tutulacaktır. Ayrıca, bir takvim yılı içerisinde kesilecek özel usulsüzlük cezasının üst sınırı 8 milyon 700 bin liradan 20 milyon liraya yükseltilmektedir.
Amaç Kayıt Dışılığı Ortadan Kaldırmak
Ankara Tüm Emlakçılar Meslek Odası Başkanı Hakan Akçam, AA muhabirine yaptığı açıklamada, tebliğ taslağının bazı önemli zorunluluklar getirdiğini belirtti. Bu zorunlulukların, kiracılar açısından olumlu sonuçlar doğuracağını ifade eden Akçam, şu değerlendirmelerde bulundu:
- “Kiracılar, her şeyi resmi rakamlar üzerinden gönderdiklerinde, mal sahibinin ödemesi gereken kira gelirlerinin vergileri açısından daha sağlıklı bir sistem oluşacak.”
- “Ayrıca, kira artışlarının aşırı düzeyde olmaması gibi sorunların da çözümüne katkı sağlayacaktır.”
Akçam, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın açıkladığı e-kontrat sisteminin hayata geçmesiyle birlikte, kira gelirlerinin tespitinin daha da kolaylaşacağına dikkat çekti. Bu sistemle birlikte, gözden kaçan hiçbir gelir kalmayacak ve kayıt dışılığın tamamen ortadan kaldırılması hedeflenmektedir.
Aynı zamanda, düzenlemeyi desteklediklerini vurgulayan Akçam, cezaların kiracıları da kapsayacak şekilde genişletilmesinin “sahte kontrat” uygulamalarının önüne geçeceğini belirtti.
