Türkiye Ekonomisinde Büyüme ve Sürdürülebilirlik Üzerine Değerlendirmeler
Türkiye Ekonomisi Üzerine Değerlendirmeler
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkiye ekonomisinin son 16 çeyrektir kesintisiz bir büyüme ivmesi gösterdiğini vurguladı. Yılmaz, “Programımız doğrultusunda büyümenin yapısını, özel tüketim harcamalarının görece daha az arttığı ve yatırımlarda yüksek artışların kaydedildiği bir çerçevede şekillendireceğiz. Tüketim ekonomisinden üretim ekonomisine geçiş çabalarımızı sürdüreceğiz. Kalıcı fiyat istikrarını sağlayarak, sürdürülebilir büyümeyi güçlendirerek vatandaşlarımızın refahını artıracak politikaları kararlılıkla hayata geçireceğiz” dedi.
Yılmaz, yazılı değerlendirmesinin ardından TRT Haber’de büyüme verileri ve gündemdeki diğer konularla ilgili soruları yanıtladı. Üretim açısından değerlendirildiğinde, bu yılın ikinci çeyreğinde inşaat dahil hizmetler sektörünün %2,5, tarım sektörünün ise %3,7 oranında büyüme kaydettiğini belirtti. Ancak sanayi sektöründe, takvim ve köprü günlerinin etkisiyle %1,8’lik bir daralma yaşandığını ifade etti.
Yılmaz, “Siyasi istikrar ve öngörülebilirlik çerçevesinde büyüme performansımızın 16 çeyrektir aralıksız devam etmesi ve depremin olumsuz etkilerini kısa sürede bertaraf etmesi memnuniyet vericidir. Önümüzdeki dönemde makroekonomik istikrarı güçlendirme yönündeki adımlarımıza kararlılıkla devam edeceğiz. Üçüncü çeyreğe yönelik öncü göstergeler, talepteki dengelenmenin devam edeceği ve talebin enflasyon üzerindeki daraltıcı etkisinin süreceğini göstermektedir” şeklinde konuştu.
Yılmaz, sürdürülebilir büyümenin sağlanması açısından fiyat istikrarının önemine vurgu yaparak, üretim, tüketim ve yatırım kararlarının sağlıklı bir şekilde alınmasının destekleneceğini ve ekonomide kaynak dağılımının etkinleştirileceğini belirtti. Ayrıca, güncellenmiş 2025-2027 dönemi Orta Vadeli Programı’nın (OVP) yakın zamanda kamuoyuyla paylaşılacağını duyurdu.
“Cari Açığımız OVP Öngörümüzden Çok Daha Hızlı Düşmektedir”
Türkiye ekonomisinin, yılın ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre %0,1 mevsimsel artış kaydederek %2,5 büyüme gösterdiğini dile getiren Yılmaz, bu yılın ilk çeyrek büyümesinin %5,3’e revize edildiğini ve yılın ilk yarısında büyümenin %3,8 olarak gerçekleştiğini açıkladı. Yılmaz, 2023 yılına ait GSYH verilerinin yukarı yönlü güncellendiğini ve %5,1 reel büyümeyle milli gelirin 1,1 trilyon doları aştığını ifade etti. Kişi başına düşen milli gelirin bir önceki yıla göre 2584 dolar artarak 13.243 dolara ulaştığını ve OVP hedeflerinin üzerinde gerçekleştiğini belirtti.
Bu yılın ikinci çeyrek büyümesinde, sıkı para ve maliye politikalarının gecikmeli etkilerine ek olarak sanayi üretiminde ve ihracat performansındaki zayıflamanın etkili olduğunu ifade eden Yılmaz, “Enflasyonla mücadele adımları kapsamında OVP’de öngörülen çerçevede makroekonomik dengelenme devam etmektedir. Bu bağlamda net ihracatın büyümeye katkısı, ithalatta görülen yavaşlamaya bağlı olarak 1,3 puan olmuştur” dedi. Yılmaz, son dönemde alınan politikalarla cari açığın OVP öngörülerinden daha hızlı bir şekilde azaldığını vurguladı.
Ağustos ayı geçici dış ticaret verilerine göre, ihracatın %2,4 artarak 22,1 milyar dolara ulaştığını, ithalatın ise yıllık bazda %10,8 azalışla 27 milyar dolar olarak gerçekleştiğini belirtti. İhracatın yıllıklandırılmış değerinin ağustos ayında 262 milyar dolara yükseldiğini, 2023 yılı mayıs ayında yıllıklandırılmış dış ticaret açığının 122,2 milyar dolarla zirveye ulaştıktan sonra kademeli olarak azaldığını söyledi. Cari açıkta düşüşün önümüzdeki aylarda da devam etmesini beklediklerini ifade etti.
Yılmaz, harcamalar yönüyle değerlendirildiğinde, bu yılın ikinci çeyreğinde özel kesim ve kamu kesimi tüketim harcamalarının sırasıyla %1,6 ve %0,7 arttığını, toplam tüketim harcamalarının ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %1,5 oranında artış kaydettiğini aktardı. Tüketim harcamalarındaki artışın yılın ilk çeyreğine kıyasla yavaşlama eğilimi gösterdiğini, sıkılaşma tedbirlerine ek olarak devreye alınan makroihtiyati tedbirlerin etkisiyle talepte dengelenme eğiliminin teyit edildiğini belirtti.
