Türkiye’de Buğday İthalatında Yeni Düzenlemeler
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), buğday müdahale alım fiyatlarını açıkladığı dönemde, buğday ithalatına getirilen yasağın süresi 15 Ekim’de sona eriyor. Belirtilen tarihe yaklaşırken, buğday ithalatına yönelik yasağın kısmen kaldırılması için hazırlıklar hız kazandı. Bloomberg’in aktardığına göre, Türkiye, dört aylık alım yasağının sona ermesinin ardından bazı buğday ithalatlarını kısıtlamaya devam etmeyi planlıyor. Bu çerçevede, kota sistemi ile ithalat kısmen açılacak.
Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu, değirmencilere gönderdiği mektupta, 15 Ekim’den sonra piyasanın kota sistemi ile yalnızca kısmen açılacağını belirtti. Federasyonun bu talimatı kamu yetkililerinden aldığı ifade ediliyor. Türkiye genellikle dünyanın en büyük buğday alıcılarından biri olarak biliniyor ve yerel üreticilerin hasat döneminde fiyatlardaki düşüşten etkilenmemeleri adına Haziran ayında geçici bir yasak uygulamıştı.
Tüccarlara göre, mektupta özetlenen önlemler, değirmencilerin TMO’dan satın aldıkları her 85 ton için yalnızca 15 ton buğday ithal etmelerine izin verileceği anlamına geliyor. Tüccarlar, önlemlerin belgede belirtildiği şekilde uygulanmasını bekliyor; ancak belgenin bağlayıcılığı bulunmadığı ve resmi bir açıklama yapılmadan önce bazı değişikliklerin olabileceği de belirtiliyor.
Federasyon, yeni önlemlerin ne kadar süreceğine dair herhangi bir bilgi vermeyen mektup hakkında yorum yapmayı reddetti. Bloomberg’in ulaştığı Ticaret Bakanlığı ve Tarım Bakanlığı ise konunun üzerinde çalıştıklarını, ancak daha fazla ayrıntı vermekten kaçındıklarını belirtti. Yeni sistemin Türkiye’nin buğday stoklarını azaltmasına yardımcı olması bekleniyor.
Uluslararası Hububat Konseyi’nin verilerine göre, Rusya’nın 2022 yılında Ukrayna’yı tamamen işgal etmesiyle birlikte, yaklaşık 30 yılın en yüksek seviyesine ulaşan buğday stokları hâlâ yüksek seviyelerde seyrediyor. Rusya ve Ukrayna, dünyanın en büyük buğday tedarikçilerinden ikisi olarak dikkat çekiyor ve savaşın ticaret üzerindeki olumsuz etkileri, ilave alımları teşvik ediyor.
Türkiye, yerel buğdayın yanı sıra, yurtdışından temin edilen tahıla dayanan büyük bir makarna ve un yapım endüstrisine de sahip. Türk değirmenci Ulusoy Un’un Yönetim Kurulu Başkanı Eren Günhan Ulusoy, geçen ay Bakü’de düzenlenen IAOM konferansında yaptığı açıklamada, “Savaş başladığında stok yapmaya başladık ve yüksek miktarlarda ithalat yaptık” ifadelerini kullandı. Ancak un ve makarna ihracatında önemli bir paya sahip olan değirmenciler, kendilerini diğer ülkelerle olan rekabet açısından dezavantajlı duruma düşürmemek için yasağın kaldırılması amacıyla bakanlık yetkilileriyle sürekli temas halindeydi.
Ulusoy Un verilerine göre, Türkiye’nin un ihracatı Ağustos ayında geçen yıla göre %41 oranında azalmışken, Haziran ve Temmuz aylarında bu düşüş %30’dan fazla gerçekleşti.
