Türkiye’nin Ham Çelik Üretimi ve Dış Ticaret Durumu
Türkiye, 2024 yılında ham çelik üretimini bir önceki yıla göre %9,4 oranında artırarak toplamda 36,9 milyon ton üretim gerçekleştirdi. Türkiye Çelik Üreticileri Derneği’nden (TÇÜD) alınan verilere göre, çelik sektörü 2023 yılını hem üretim hem de tüketim açısından artışla tamamladı. 2024 yılının son çeyreğinde, Aralık ayında ise üretim, Aralık 2023’e göre %7,6 oranında bir düşüş ile 2,9 milyon ton seviyesine geriledi.
Nihai mamul tüketimi, 2024 yılı Aralık ayında 2023 yılının aynı ayına kıyasla %11,4 artış göstererek 3,3 milyon tona ulaştı. Yıl genelinde ise nihai mamul tüketimi %0,6 artışla 38,3 milyon ton seviyesine yükseldi. 2023 yılında çelik sektöründeki kapasite kullanım oranı %56,8 iken, 2024 yılında bu oran %62,2’ye çıkmıştır.
2024’te Sektör Dış Ticaret Açığı Verdi
2024 yılı Aralık ayında çelik ürünleri ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre miktar olarak %16 artışla 1,3 milyon tona, değer olarak ise %11,9 artışla 888 milyon dolara yükseldi. Geçen yılın tamamında ise ihracat, miktar itibarıyla %27,6 oranında artarak 13,4 milyon ton, değer itibarıyla ise %17,7 artışla 9,7 milyar dolar seviyesine ulaştı.
Çelik ürünleri ithalatı ise 2024 yılı Aralık ayında, yıllık bazda miktar yönünden %73,8 artışla 1,8 milyon tona, değer yönünden de %37,8 artışla 1,2 milyar dolar seviyesine çıktı. İthalattaki bu belirgin artış, yarı ürünler ve uzun mamuller gibi ürünlerin ithalatındaki %100 ve %48 oranındaki artışla doğrudan ilişkilidir. 2023 yılına göre toplam ithalat ise miktar itibarıyla %1,7 artarak 17,4 milyon ton, değer itibarıyla ise %9,9 azalarak 13,2 milyar dolar seviyesine geriledi.
İhracatın ithalatı karşılama oranı 2023 yılında %56,6 iken, 2024 yılında bu oran %74 seviyesine yükselmiştir.
“Türkiye de Önlem Almalı”
TÇÜD Genel Sekreteri Veysel Yayan, Türkiye’nin çelik üretiminde dünya genelinde en fazla artış gösteren ülkelerden biri olduğunu ve dünyanın en büyük 8. ham çelik üreticisi olma konumunu koruduğunu belirtti. Yayan, geçen yıl sektörün ihracat pazarlarında önemli bir toparlanma yaşandığını ifade etti. Türkiye ile serbest ticaret anlaşması bulunan Malezya’nın yanı sıra, başta Çin olmak üzere Endonezya ve Vietnam gibi Uzak Doğu ülkelerinden gelen ithalattaki yüksek oranlı artışların çelik dış ticaretini olumsuz yönde etkilediğini vurguladı.
Son iki yıldır, Çinli üreticilerin dünya piyasalarına neredeyse maliyet fiyatlarına yakın fiyatlarla ürün sunmaları, piyasalarda ciddi dalgalanmalara yol açtı. 2024 yılında Çin, gerçekleştirdiği 110,7 milyon tonluk ihracatla, 2015’te kaydedilen 112,4 milyon tonluk tüm zamanların en yüksek ihracat rakamının ardından, ikinci en yüksek seviyeye ulaşmış oldu.
Yayan, Avrupa Birliği (AB) ve ABD’nin uyguladığı, hemen hemen tüm ürünleri kapsayan ticaret politikası önlemlerinin Türkiye’de de uygulanmasına ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
