Makine İhracatçıları Birliği (MAİB) tarafından açıklanan makine imalat sanayi konsolide verilerine göre, 2023 yılının ilk 9 ayında Türkiye’nin serbest bölgeler dahil toplam makine ihracatı %1,5 oranında bir düşüşle 20,7 milyar dolara geriledi. Bu düşüş, küresel sanayi PMI endeksinin 48,8’e düşmesi ve ihracat siparişlerinin son dört aydır sürekli olarak azalması gibi olumsuz göstergelerle paralellik gösteriyor.
Makine İhracatçıları Birliği Başkanı Kutlu Karavelioğlu, bu durumu değerlendirerek, “İhracatımızdaki genel trendin aksine, makine ürünlerimizin fiyatları yükselmeye devam ediyor, ancak ihracat rakamlarımız düşüyor. İlk 8 ayda %7,6 oranında daralan makine imalat sektöründe kalıcı hasar almadan ilerleyebilmek için, mevcut ihracat seviyelerini korurken son 12 ayda 44,5 milyar dolara ulaşan makine ithalatını azaltmamız gerekiyor,” dedi.
Yılın ilk 9 ayı itibarıyla Türkiye’nin toplam makine ihracatı, serbest bölgeler dahil %1,5 düşüşle 20,7 milyar dolara ulaşırken, son 12 aylık makine ihracatı da %1,7 oranında bir düşüş göstererek 28 milyar dolara gerilemiştir. Eylül ayında aylık bazda %0,3’lük bir artış gözlemlenirken, kilogram başına ortalama ihracat birim fiyatları %5,5 artarak 7,7 dolara yükseldi.
- 9 aylık dönemde en fazla ihracat yapılan ürün grupları arasında:
- Evsel ve endüstriyel soğutma makineleri
- İçten yanmalı motor ve aksamları
- İhracatı en çok artan sektörler:
- %25 ile türbin, jet ve hidrolik silindirler
- %19 ile tekstil ve konfeksiyon makineleri
Almanya, %6’lık bir gerilemeye rağmen en fazla makine ihracatı yapılan ülke konumunu korurken, onu %17 düşüşle Rusya ve %11 artışla ABD takip ediyor. Ağustos sonu itibarıyla 12 aylık makine ithalatı ise binde 2 düşüşle 44,5 milyar dolara ulaştı.
Dezenflasyon Sürecinin Etkileri
Sene başında hâkim olan ve üçüncü çeyrekten itibaren küresel ekonomide hızlı toparlanma beklentileri, maalesef gerçekleşmedi. Başkan Karavelioğlu, “Finansmanın pahalı hale gelmesi, sanayi üretimini durgunluğa itiyor; buna karşın hizmet sektörleri büyümeye devam ediyor. Dünya genelinde faiz indirimlerinin başlamış olması iyimserlik yaratırken, talep tarafında henüz bir canlılık gözlemlenmiyor. Küresel sanayi PMI’nın 48,8’e gerilemesi ve ihracat siparişlerinin son dört aydır sürekli olarak azalması, mevcut durumu daha da zorlaştırıyor. Ancak dünya, 2024 yılını mal ticaretinde %2,5 oranında bir artışla kapatmayı öngörüyor,” şeklinde ifade etti.
Yıl sonunda Türkiye’nin toplam ihracatının, fiyat indirimlerinin de etkisiyle artış göstermesini bekleyen Karavelioğlu, “Yüksek maliyetler ve düşük kurlar konusunda endişelerin yoğun şekilde dile getirildiği bir dönemde elde edilecek başarı, kredi kullanmamak, stokları nakde çevirmek, borç ödemek, taahhüt kapatmak, ölçek ve personeli korumak, müşteriyi veya pazarı elde tutmak gibi çeşitli hedeflere bağlanabilir. Ancak, değerinin altında olduğu hissedilen bir kısım ihracatın, hem firmalar hem de ülke ekonomisi üzerinde maliyet etkisi olacağını unutmamalıyız. Sürdürülebilir olmayacak bu durum, ithalata yöneliş, kayıpları içeriden telafi etme çabası ve dolayısıyla enflasyonda yapışkanlık gibi riskler taşımaktadır,” dedi.
