Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) 2024 Temmuz Uygulamaları
2024 yılı Temmuz ayı itibarıyla Türkiye’nin Uluslararası Yatırım Pozisyonu (UYP) verileri, TCMB tarafından paylaşıldı. Temmuz ayında, UYP toplamda 357,7 milyar dolar açık vermiştir. Bu dönemde Türkiye’nin yurt dışı varlıkları, 2023 yıl sonuna göre %4,8 oranında artarak 348,8 milyar dolara ulaşmıştır. Bu artış, ülkemizin uluslararası finansal gücünü artırma çabalarının bir yansıması olarak değerlendirilmektedir. Yükümlülükler ise %8,9 oranında bir artışla 706,5 milyar dolar olarak kaydedilmiştir.
348,8 milyar dolarlık yurt dışı varlık değeri, 2024 yılı ikinci çeyrekteki 344,644 milyar dolar seviyesini geride bırakarak yeni bir zirve olarak kaydedilmiştir. Türkiye’nin yurt dışı varlıkları ile yurt dışına olan yükümlülükleri arasındaki farkı ifade eden net UYP, 2023 yıl sonunda -316,2 milyar dolar iken, 2024 Temmuz sonunda -357,7 milyar dolara ulaşmıştır.
Varlık ve Yükümlülük Analizi
Yurt dışı varlıklarının alt kalemleri incelendiğinde, rezerv varlıklar 2023 yıl sonuna göre %4,9 oranında artış göstererek 147,8 milyar dolara ulaşmıştır. Diğer yatırımlar kalemi ise %3,9 oranında artarak 129,1 milyar dolar seviyesine gelmiştir. Diğer yatırımlar alt kalemleri arasında, bankaların Yabancı Para ve Türk Lirası cinsinden efektif ve mevduatları %6,9 oranında artışla 49,7 milyar dolar olarak kaydedilmiştir.
Yükümlülükler alt kalemleri incelendiğinde ise, doğrudan yatırımlar (sermaye ve diğer sermaye) piyasa değeri ve döviz kurlarındaki değişimlerin etkisiyle 2023 yıl sonuna göre %15,3 oranında artışla 222,0 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.
Portföy Yatırımlarındaki Değişim
Portföy yatırımları, 2023 yıl sonuna göre %29,1 oranında artış göstererek 123,8 milyar dolara ulaşmıştır. Yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi stoku, 2023 yıl sonuna göre %33,6 oranında artarak 39,5 milyar dolar olmuştur. Ayrıca, yurt dışı yerleşiklerin mülkiyetindeki Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) stoku, %399,2 oranında bir artışla 13,2 milyar dolara ulaşırken, Hazine’nin tahvil stoku (yurt içi yerleşiklerce alınan tahvil stoku düşüldükten sonra) ise %4,1 artışla 44,3 milyar dolar seviyesine gelmiştir.
Aynı dönemde, diğer yatırımlar 2023 yıl sonuna göre yalnızca %0,1 oranında artarak 360,7 milyar dolar olmuştur. Yurt dışı yerleşiklerin yurt içi yerleşik bankalardaki Yabancı Para mevduatı, 2023 yıl sonuna göre %5,3 oranında azalarak 40,9 milyar dolar seviyesine düşerken, TL mevduatı %36,4 oranında artarak 23,2 milyar dolar olarak kaydedilmiştir.
Son olarak, bankaların toplam kredi stoku %10,1 oranında artarak 68,8 milyar dolar seviyesine gelirken, diğer sektörlerin toplam kredi stoku ise %0,8 oranında azalarak 100,2 milyar dolar düzeyinde gerçekleşmiştir.
