Amerika Birleşik Devletleri’nde Başkanlık Seçimleri
Associated Press’in (AP) yayımladığı resmi olmayan verilere göre, Cumhuriyetçi Parti’nin başkan adayı Donald Trump, Indiana ve Kentucky eyaletlerinde kazanç elde ederek toplamda 19 delegeyi hanesine yazdırdı. Demokrat Parti’nin adayı Kamala Harris ise galip geldiği Vermont eyaletinden 3 delege kazandı. ABD’de başkanlık seçimlerinde 538 delegenin yarısından bir fazlası olan 270 delegeye ulaşan aday, başkanlık seçimini kazanmış sayılıyor.
60. başkanlık seçimleri çerçevesinde bazı doğu eyaletlerindeki oy verme işlemleri sona ererken, Kentucky ve Indiana’nın bazı bölgelerinde yerel saatle 18.00’de oy kullanma işlemleri tamamlandı. Böylece seçim gününün ilk sandıkları kapanmış oldu. Doğu yakasındaki birçok eyaletin sandıkları yerel saatle 19.00’da kapanmaya başlayacak. Başkanlık yarışı, Demokrat Harris ile Cumhuriyetçi Trump arasında kıyasıya bir mücadeleye sahne olurken, sandıkların kapanmasının ardından oy sayım işlemlerine geçildi.
Donald Trump, Florida eyaletine bağlı Palm Beach’teki Kongre Merkezi’nde seçim sonuçlarını takip etmekte. Oy sayımının başladığı Indiana (11 delege) ve Kentucky (8 delege) eyaletlerinde ilk sonuçlara göre Trump, önde gidiyor. Bu arada, ABD’nin yeni başkanının yanı sıra Kongre’nin her iki kanadı için de oy verme işlemleri gerçekleştiriliyor; 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nin tamamı ile Senato’daki 34 sandalye için de seçmenler oylarını kullanıyor.
Üç farklı saat dilimi bulunan ABD’de oy verme işlemleri, eyaletlere göre değişiklik göstermektedir. Doğu yakasındaki saat dilimi esas alındığında, oy verme işlemleri New York ve Virginia’da saat 06.00’da (TSİ 14.00), Florida ve Pensilvanya’da ise saat 07.00’de (TSİ 15.00) başlamıştır. Sandıkların kapanma saatleri ise şu şekildedir:
- 19.00’da (TSİ 03.00): Virginia ve Florida
- 20.00’da (TSİ 04.00): Washington DC ve Pensilvanya
- 21.00’de (TSİ 05.00): New York
Doğu yakası ile 3 saat fark bulunan batı yakasındaki birçok eyalette, California dahil, sandıklar yerel saatle 20.00’de (TSİ 07.00) kapanacaktır. Oy verme işlemleri, ülkenin en kuzeybatısında bulunan Alaska ve Hawaii eyaletleriyle birlikte tamamlanacaktır. Seçimlerde en kritik rolü üstlenen eyaletler, salıncak eyaletler olarak bilinen ve iki parti arasında tercihleri değişebilen eyaletler olacaktır.
Salıncak eyaletlerinde kapanış saatleri Türkiye saatiyle şu şekildedir:
- Wisconsin – 05:00
- Nevada – 06:00
- Michigan – 05:00
- Arizona – 06:00
- Pennsylvania – 04:00
- North Carolina – 03:30
- Georgia – 03:00
02:00 itibariyle sandıkların kapanacağı eyaletler:
- Indiana (3, 5, 7 ve 9. bölgeler)
- Kentucky (3, 4, 5 ve 6. bölgeler)
03:00 itibariyle sandıkların kapanacağı eyaletler:
- Indiana (1, 2, 4, 6 ve 8. bölgeler)
- Kentucky (1 ve 2. bölgeler)
- South Carolina
- Vermont
- Virginia
- Florida (3-28. bölgeler)
03:30 itibariyle sandıkların kapanacağı eyaletler:
- Ohio
- West Virginia
04:00 itibariyle sandıkların kapanacağı eyaletler:
- Alabama
- Connecticut
- Delaware
- District of Columbia
- Florida (1. ve 2. bölgeler)
- Illinois
- Kansas (2., 3. ve 4. bölgeler)
- Maine
- Maryland
- Massachusetts
- Mississippi
- Missouri
- New Hampshire
- New Jersey
- Oklahoma
- Rhode Island
- Tennessee
- Texas (1-15, 17-22 ve 24-38. bölgeler)
04:30 itibariyle sandıkların kapanacağı eyaletler:
- Arkansas
05:00 itibariyle sandıkların kapanacağı eyaletler:
- Colorado
- Iowa
- Kansas
- Louisiana
- Michigan (1. bölge)
- Minnesota
- Nebraska
- New Mexico
- New York
- North Dakota
- South Dakota
- Texas (16. ve 23. bölgeler)
- Wyoming
06:00 itibariyle sandıkların kapanacağı eyaletler:
- Idaho
- Montana
- Utah
07:00 itibariyle sandıkların kapanacağı eyaletler:
- California
- Idaho (1. bölge)
- Oregon
- Washington
08:00 itibariyle sandıkların kapanacağı eyaletler:
- Hawaii
09:00 itibariyle sandıkların kapanacağı eyaletler:
- Alaska
Seçim Sonuçlarında Gecikme Beklentisi
2020 seçimlerinde sonuçların açıklanmasının yaklaşık 4 gün sürdüğü göz önünde bulundurulduğunda, bu yıl da Cumhuriyetçi aday Donald Trump ile Demokrat aday Kamala Harris’in anket sonuçlarındaki yakınlık nedeniyle sonuçların seçim gecesinde netleşmeyebileceği belirtiliyor. Özellikle Pensilvanya ve Wisconsin gibi salıncak eyaletlerde, posta yoluyla kullanılan oyların sayım süreci yavaşlayabilir. Oy sayımında yaşanabilecek aksaklıklar, yasal itirazlar ya da oy pusulalarıyla ilgili sorunlar da sürecin uzamasına sebep olabilir.
Oy pusulalarına, seçim görevlileri veya bazı eyaletlerde sandık görevlileri tarafından itiraz edilebiliyor. İtirazlardan sonra, oy pusulaları seçim yetkilileri tarafından inceleniyor ve evraka işlenmeden önce eyalet oy sayım kurullarına sunuluyor. Her eyaletin oyların yeniden sayılmasına ilişkin kendi yasaları mevcut. Örneğin, Pennsylvania ve Arizona’da iki aday arasındaki fark, toplam oyların yüzde 0,5’inden az olursa oylar otomatik olarak yeniden sayılıyor.
Fark Yüzde 0,5’ten Az Olursa Yeniden Sayım Talep Edilebiliyor
North Carolina ve Georgia gibi eyaletlerde de adaylar arasındaki oy farkı yüzde 0,5’ten az çıkarsa, herhangi bir aday oyların yeniden sayılmasını talep edebiliyor. Yeniden sayım, adaylar, mahkemeler veya seçmen grupları tarafından da talep edilebiliyor, ancak bu kurallar eyaletler arasında önemli ölçüde farklılık göstermektedir.
Ayrıca, özellikle Nevada ve Arizona gibi eyaletlerde, posta yoluyla kullanılan oyların sayım sürecinin diğer eyaletlerden daha uzun sürmesi nedeniyle bu bölgelerde sonuçların gecikmesi muhtemel görülüyor. Amerikan basını, özellikle salıncak eyaletlerde yarışın başa baş gitmesi durumunda resmi olmayan sonuç duyurmak için bu yerlerden daha somut ve fazla veri gelmesini bekliyor.
Bir adayın başkan seçilebilmesi için 270 delegeye sahip olması gerekiyor. ABD’de seçim süreci, seçim gününden sonra da uzun bir zamanı kapsıyor. Tarihler eyaletlere göre farklılık gösterse de, tüm eyaletlerin 10 Kasım ila 11 Aralık tarihleri arasında seçim sonuçlarını resmen onaylamış olması gerekiyor. 17 Aralık’a kadar her eyaletin Seçiciler Kurulu üyelerinin, başkan adayına oyunu verip, bu oyları Washington’a göndermesi bekleniyor. Gönderilen oyların en geç 23 Aralık’a kadar ABD Kongresi’ne ulaşması gerekecek.
Temsilciler Meclisi Genel Kurulu salonunda 6 Ocak’ta ortak oturumda bir araya gelecek olan yeni Kongre üyeleri, eyaletlerden gelen oyları alfabetik sıraya göre okuyup sayacak. Bu süreç tamamlandıktan sonra sonuçlar resmen duyurulacak.
