YASED Raporu: 2024’te Türkiye’ye Gelen Uluslararası Doğrudan Yatırımlar
Uluslararası Yatırımcılar Derneği (YASED) Raporu
Uluslararası Yatırımcılar Derneği (YASED), Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Ödemeler Dengesi istatistiklerini açıkladıktan sonra, “Rakamlarla Uluslararası Doğrudan Yatırımlar Bülteni”ni yayımladı. Bu bültene göre, mart ayında Türkiye’ye 1 milyar dolar değerinde uluslararası doğrudan yatırım (UDY) girişi gerçekleşti. 2024 yılının ilk çeyreğinde Türkiye’ye gelen toplam UDY miktarı ise 3 milyar dolar olarak kaydedildi.
Yılın ilk çeyreğinde, 2024’ün aynı dönemine kıyasla toplam UDY girişlerinde %89 oranında bir artış gözlemlenirken, 1,8 milyar dolara ulaşan yatırım sermayesi girişlerindeki artış ise %40 düzeyinde gerçekleşti. 2002 yılından itibaren Türkiye’ye gelen UDY girişlerinin toplam değeri yaklaşık 278 milyar dolara ulaştı.
Mart ayında gerçekleşen toplam UDY girişi 1 milyar dolar olarak hesaplandı ve bu yatırımların 441 milyon doları yatırım sermayesi şeklinde kaydedildi. Mart ayındaki toplam UDY’nin 502 milyon doları borçlanma araçları, 149 milyon doları ise yabancı uyruklulara gayrimenkul satışı yoluyla gerçekleşti. Aynı ay içinde yatırım tasfiyelerinin 66 milyon dolarlık aşağı yönlü etkisiyle, marttaki toplam UDY girişi 1 milyar dolar olarak belirlendi.
TCMB tarafından yayımlanan UDY rakamları ile 2024 yılı itibarıyla ülkenin aldığı toplam UDY yatırımı 11,3 milyar dolardan 11,7 milyar dolara yükseldi. Bu durum, 2024’te ülkenin çektiği UDY değerinin bir önceki yıla göre artış oranının %6’dan %10’a yukarı yönlü güncellendiğini gösteriyor.
En Fazla Yatırım Toptan ve Perakende Ticarette
Yılın ilk üç ayında gerçekleşen 1,8 milyar dolar değerindeki yatırım sermayesi girişleri içinde, toptan ve perakende ticaret sektörü 863 milyon dolarlık yatırım girişiyle %48’lik bir pay aldı. Bu sektörü, %9 ile finans ve sigorta faaliyetleri, %8 ile bilgisayarların, elektrik-elektronik ve optik ürünlerin imalatı izledi. Mart ayı verilerine göre, öne çıkan sektörlerin yatırım sermayesi girişleri içindeki payları sırasıyla şöyle oldu:
- %23 ile bilgisayarların, elektrik-elektronik ve optik ürünlerin imalatı
- %20 ile toptan ve perakende ticaret
- %9 ile mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
- %9 ile finans ve sigorta faaliyetleri
- %8 ile gıda, içecek ve tütün ürünleri imalatı
‘Diğer Asya Ülkeleri’nden %39 Kaynak
İlk çeyrek itibarıyla “Diğer Asya Ülkeleri” %39’luk payla ülkeye en fazla yatırım gönderen kaynak bölge oldu. Aynı dönemde ülkeye gelen UDY’nin kaynak bölgeleri arasında, 2005’ten 2024’e kadar gelen yatırımların %58’inin kaynağı olan “AB27” ülkeleri %31’lik oranla öne çıktı. Amerika kıtası ise %10’luk payla üçüncü sırada yer aldı. “AB27 üyesi olmayan Avrupa Ülkeleri” ise %14’lük oranla 2005-2024 dönemindeki ikinci en büyük yatırımcı grubu olarak anılan dönemde ülkeye gelen yatırımların %10’unun menşei oldu.
İlk çeyrek döneminde UDY yatırım sermayesi girişlerinin kaynağı olan ilk beş ülke ise şu şekilde sıralandı:
- %34 ile Kazakistan
- %10 ile Hollanda
- %9 ile Amerika Birleşik Devletleri
- %9 ile Almanya
- %7 ile İsviçre
Aylık verilere göre, Mart 2025’te Türkiye’ye gelen UDY içinde başlıca yatırım kaynağı olan ülkeler ise şu şekilde belirlendi:
- %21 ile Almanya
- %17 ile Fransa
- %12 ile Hollanda
- %10 ile Avusturya
- %7 ile Azerbaycan
