Ekonomi Yönetimi ve Yeni GAP Eylem Planı Üzerine Değerlendirmeler
Ekonomi yönetimi, Yeni GAP Eylem Planı’nın istişaresi ve bu yılın son Ekonomi Koordinasyon Kurulu (EKK) toplantısının ardından gazetecilerle bir araya gelerek, gündeme ilişkin soruları yanıtladı. Kacır, burada yaptığı açıklamalarda, GAP Eylem Planı’nın çok geniş bir paydaş ağı ile hazırlandığını ve birçok projenin büyük ölçüde Tarım ve Orman, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Kültür ve Turizm bakanlıkları gibi kurumlar tarafından gerçekleştirildiğini belirtti.
Plan kapsamında iddialı hedefler belirlediklerini vurgulayan Kacır, “Bölgeye, AK Parti iktidarları döneminde 1 trilyon 40 milyar liralık kamu yatırımı yapıldı. Plan çerçevesinde 2028’e kadar 198 projeye, 496 milyar lira daha yatırım yapmayı hedefliyoruz. Bu sayede kişi başına 49 bin lira yani yaklaşık 1350 dolar gelir artışı ve özellikle tarımda 570 bin ek istihdam sağlama hedefimiz var.” dedi.
Kacır, bu programla buraya ayrılacak kaynakların üçte ikisini, programın beş ana projesine aktaracaklarını ifade etti. Bu projeler arasında büyük ölçekli sulama projeleri ilk sırada yer almakta. “Büyük ölçekli sulama projelerinde önemli ilerlemeler kaydettik. Silvan Barajı başta olmak üzere birkaç önemli yatırım, önümüzdeki dönemde tamamlanacak. Sulama programına 2028’e kadar 214 milyar lira kaynak aktarılacak. Ayrıca tarımda hassas dönüşüm programına 64 milyar lira ayırdık; burada akıllı tarım uygulamaları ve tarımda dijitalleşmenin yaygınlaştırılması hedefleniyor.” diye ekledi.
Genç Nüfusun İstihdamı ve Kalkınma Hedefleri
Kacır, bölgedeki bazı şehirlerde yaş ortalamasının 23-24’e kadar düştüğüne dikkat çekerek, planla Türkiye’nin ortalama kalkınma seviyesine hızla yaklaşılması, bölgedeki genç nüfusun burada istihdam edilmesi ve yaşamına burada devam etmesinin amaçlandığını dile getirdi. Bu anlayışla, AK Parti iktidarları döneminde bölgedeki 9 şehirde 20 organize sanayi bölgesi (OSB) kurduklarını ve buralarda 360 binden fazla ilave istihdam oluşturduklarını aktardı. Kacır, “Bu bölgeye 6. Bölge olarak adlandırdığımız Türkiye’nin en ileri yatırım teşviklerini veriyoruz. 6. kademedeki şehirlerimizde yeni yatırımlardan 12 yıl sigorta primi işveren, 10 yıl sigorta primi işçi hissesi almıyoruz. Bu, yeni asgari ücretle birlikte her bir çalışan için aylık 7 bin 750 liralık bir destek demektir.” dedi.
Son dönemde 15 binden fazla yatırım için düzenledikleri teşvik belgeleriyle 1 trilyonun üzerinde yatırımı teşvik ettiklerini ve 710 bin istihdamın önünü açtıklarını belirten Kacır, “Program hedeflerine ulaştıkça, bölgenin sadece Türkiye’nin değil, geniş bir coğrafyanın kalkınma lokomotifi olması sürecini hep birlikte gözlemleyeceğiz.” şeklinde konuştu.
KOBİ’lere Yönelik İstihdam Desteği
Kacır, hazır giyim, tekstil, deri, ayakkabı ve mobilya sektörlerinde halihazırda 1 milyon 200 binden fazla kişinin istihdam edildiğini ve bu sektörlerin Türkiye’nin sanayileşme sürecinde önemli bir rol oynadığını ifade etti. Bu sektörlerin rekabet gücünü ve üretim kabiliyetini korumayı amaçladıklarını belirten Kacır, “Bunun için KOSGEB aracılığıyla çalışan başına 2 bin 500 liraya kadar destek sunacağız. Bu program oldukça yalın olacak, karmaşık bir yapıya sahip olmayacak. Ana unsur, KOBİ’lerimizin 2024’ün son aylarındaki istihdam seviyesini korumasıdır. Bu taahhüdü yerine getiren KOBİ’lerimize her bir çalışan için bu dört sektörde aylık ödemeler yaparak 2 bin 500 liraya kadar destek vereceğiz. Ümit ediyorum ki bu program sayesinde, sektörlerde markalaşma, tasarım ve AR-GE yetenekleri gelişirken istihdam da korunacaktır.” dedi.
KOBİ’ler, ocakta istihdamını korumuşlarsa, şubatta destek ödemesini alacaklar.
Yeni Teşvik Sistemi Üzerine
Kacır, 2025 ajandalarında iki önemli konuya dikkat çekerek, “Bunlardan biri teşvik sistemi. Bununla ilgili süreci Strateji ve Bütçe Başkanlığı ve Hazine ve Maliye Bakanlığı ile tamamladık. İnşallah önümüzdeki haftalarda bunu ilan edeceğiz.” dedi. Yeni teşvik sisteminin ana yaklaşımının, mevcut teşvik sisteminde etkin olan emek yoğun sektörlerin genç nüfusa sahip illerde güçlü bir şekilde devam etmesini sağlamak ve il-sektör eşleşmesini güçlendirmek olacağını açıkladı.
Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ile her ilin sahip olduğu ekonomik potansiyeli değere dönüştürecek yatırımlara Türkiye’de en ileri destek ve teşviklerin verileceğini belirten Kacır, “Özellikle son yıllarda hızlandırdığımız Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi ve HIT-30 gibi yüksek teknoloji ve yüksek katma değer odaklı programları yeni teşvik sistemimizde daha etkin bir şekilde destekleyeceğiz.” dedi. Hedeflerinin, Türkiye’nin yatırım, istihdam, üretim ve ihracat parolasıyla kalkınma yolculuğuna daha güçlü katkı sunacak bir teşvik sistemi inşa etmek olduğunu vurguladı.
OSB’lerde Yapısal Reformlar
Kacır, OSB’ler konusundaki yapısal reform adımlarına da değinerek, “OSB’lerde, yatırım yerlerinin sanayicilerle buluşmasını hızlandıracak tedbirler aldık. Hedefimiz, Sanayi Alanları Master Planı’nı kamuoyuyla paylaşmak. Mevcut planlı sanayi alanlarımızın Türkiye’nin toplam yüz ölçümündeki payı yüzde 0,2 düzeyinde. Tüm sanayi yatırımlarının ve sahip oldukları sanayi alanlarının toplam yüz ölçümündeki payı ise yüzde 0,4’ün altında.” dedi. Bu oranları hızla artırmaları gerektiğini vurguladı.
Kacır, OSB’lerin ve endüstri bölgelerinin kuruluş süreçlerini hızlandırmayı, yatırımcılarla yatırım yerlerinin buluşmasını kolaylaştırmayı hedeflediklerini belirtti.
Şehre Özel İstihdam Teşvikleri
Kacır, çevre, şehircilik, iklim değişikliği, enerji ve tabii kaynaklar ile tarım ve orman bakanlıkları ile çok kapsamlı veri setleri alarak Türkiye’nin gelecek 30 yıllık sanayi alanları yaklaşımını somutlaştırmaya çalıştıklarını kaydetti. Samsun-Adana-Mersin hattı için de bu yaklaşımı yakında ilan edeceklerini bildirdi. Burada en önemli hedeflerinden birinin raylı sistemlerle entegre OSB’ler kurmak olduğunu vurguladı.
“Bu, hem rekabet gücümüz hem de Avrupa Birliği’nin sınırda karbon düzenlemesi açısından bizim için temel bir öncelik. Mevcut sistemde, özellikle 6. Bölge’de istihdam teşvikleri çok etkin çalışıyor fakat önümüzdeki dönemde bu sektör-şehir eşleşmesini daha güçlü kılarak, her şehirde kendi taşıdığı potansiyele yönelik daha güçlü istihdam teşvikleri sunacağız. Böylelikle hiç kimsenin dezavantajlı olmadığı, herkesin kendi değerini kıymetlendirebildiği bir sistemi şehirlerimize ve ülkemize kazandırmış olacağız.” diye ekledi.
