Yeni Yasayla Gelen Düzenlemeler
Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yer alan yeni yasa düzenlemeleri, kentsel dönüşüm ve yapı denetimi konularında önemli değişiklikleri kapsamaktadır. Bu yasaya göre, riskli yapı tespiti yapılan parsellerde gerçekleştirilen plan değişikliklerinden belirli bir emsale kadar değer artış payı alınmayacak. Ayrıca, Katma Değer Vergisi (KDV) kanununda yapılan düzenlemelerle, özel bütçe kapsamında bulunan Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na yapılan arsa ve arazi teslimleri, KDV istisnası kapsamına alınmıştır.
İmar Hakkı Aktarımı Tanımı
Yasa ile birlikte, imar kanununa “imar hakkı aktarımı” tanımı eklenmiştir. Bu tanım, “1/1000 ölçekli uygulama imar planının bulunduğu, arazi ve arsa düzenlemesi yapılmış ya da yapılması mümkün olmayan alanlarda, parselin tamamının ya da bir kısmının umumi ve kamu hizmet alanlarında kalması sebebiyle, parsel üzerinde özel mülkiyete konu yapılaşma hakkının verilememesi durumunda, verilemeyen emsale esas inşaat hakkının başka parsel ya da parsellere imar planı kararı ile taşınması işlemidir” şeklinde belirlenmiştir.
Bu düzenlemeye göre, imar hakkı aktarımında alıcı parselin emsale esas inşaat alanı, imar planı ile belirlenmiş oranlar kadar artırılabilir; ancak her halükarda alıcı parselin yüzde 30’unu geçmeyecektir. Verici parsellerin aktarıma esas inşaat hakları ise, en yakın komşuluğundaki imar parselinin veya adasının emsale esas inşaat hakkını aşmamak kaydıyla ilgili idare tarafından belirlenecektir.
İzinsiz Yapılara Yıkım Kararı
Yasa ile getirilen bir diğer düzenleme, izinsiz yapılara ilişkin yıkım kararlarının alınmasına olanak tanımaktadır. Belediyelerin sınırları içinde veya dışında, inşa aşamasında veya iskan edilmemiş olan izinsiz yapılar, Hazine’ye, özel idarelere, özel bütçeli dairelere ait arazilerde veya devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdeki daimi veya geçici tüm izinsiz yapılar hakkında, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, belediyeler veya il özel idareleri tarafından yıkım kararı alınabilecektir.
Alınan yıkım kararı, 7 gün içerisinde ilgili belediye veya idarelerce ilgililere iadeli taahhütlü olarak tebliğ edilecektir. Tebliğ edilemediği durumlarda, yıkım kararının bir örneği yıkımı yapılacak yapıya asılacak ve ilgili muhtarlığa bırakılacaktır. Bu tarih, kararın yapı sahibine tebliği tarihi yerine geçecektir.
Ek Süre Tanınması
Bir diğer düzenleme, köyde ikamet eden ve köy nüfusuna kayıtlı olarak evi bulunmayan ihtiyaç sahiplerine satılan taşınmazlar üzerinde çeşitli nedenlerle bina yapmayan ya da taksitlerini ödemeyen hak sahiplerine, 31 Aralık 2024 tarihinden önce süreleri dolacak olan hak sahiplerine, binalarını yapmaları veya taksitlerini ödemeleri amacıyla 31 Aralık 2028’e kadar ek süre tanınmasıdır.
Yapı Denetim Kuruluşları
Düzenlemeye göre, bir ilde faaliyet gösterebilecek yapı denetim kuruluşu sayısı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenecektir. Yapı denetim kuruluşu hakkında, idari müeyyidelerden bir veya birden fazla cezanın verilmesi gerektiğinde, uygulanacak idari para cezası 50 bin TL’den az olmamak kaydıyla belirlenmiştir. Yapı denetim hizmet sözleşmesi bedelinin yüzde 50’sinin 50 bin TL’den fazla olduğu hallerde ise, yapı denetim hizmet sözleşmesinin en fazla yüzde 50’si kadar idari para cezası verilecektir.
Coğrafi Bilgilerin Paylaşılması
Yasa ile ayrıca, kamuoyunda “konum bilgisinin paylaşılması” olarak bilinen “coğrafi bilgilerin toplanması veya paylaşılmasına” yönelik düzenlemelere de yer verilmiştir. Bu kapsamda, gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinin Türkiye’ye ait Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi kapsamındaki coğrafi verileri toplaması, üretmesi, paylaşması veya satması, ilgili kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla ve ticari faaliyetleri gerçekleştirmek için gerekli belgelere sahip olmaları şartıyla, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın iznine tabi olacaktır. İzin belgelerinin geçerlilik süresi ise 1 yıldan az, 5 yıldan fazla olmayacak şekilde isteklinin talebi üzerine yıl bazında Bakanlığın onayı ile belirlenecektir.
