Yenilenebilir Enerji Alanında Küresel Gelişmeler ve Türkiye’nin Hedefleri
Yenilenebilir Enerji Alanında Küresel Gelişmeler
Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) tarafından yayımlanan “Yenilenebilir Enerji Kapasite İstatistikleri 2025” raporuna göre, 2020-2024 yılları arasında yenilenebilir enerji kaynakları arasında en belirgin artış, güneş enerjisi santrallerinde (GES) gerçekleşti. Bu dönemde, küresel GES kurulu gücü yaklaşık yüzde 157,6 oranında artarak 1865 gigavata ulaştı. Bunu takip eden rüzgar enerjisi santralleri (RES) ise yüzde 54,4 artış göstererek toplam 1133 gigavat kurulu güç elde etti.
Ayrıca, biyokütle santrallerinin kurulu gücü %15,3 oranında artarak 151 gigavata, jeotermal enerji santrallerinin (JES) kurulu gücü ise %7 artışla 15 gigavata yükseldi. Hidroelektrik santrallerinin (HES) kapasitesi ise beş yıl içinde %6 artış göstererek 1283 gigavat seviyesine ulaştı. Okyanus enerjisi ise, bu dönemde en az değişimi gören alan oldu. Okyanus enerjisi, dalga ve gelgit olayları ile deniz rüzgarlarından elde edilen elektriği kapsamaktadır ve dünya genelinde sınırlı sayıda proje bulunmaktadır. Toplam 494 megavat kurulu güce sahip okyanus enerjisi projelerinin %53’ü Asya’da, %46,4’ü Avrupa’da yer almakta, geri kalan birkaç proje ise Rusya ve Kanada’da bulunmaktadır.
Böylece, 2020-2024 döneminde küresel yenilenebilir enerji kapasitesi yaklaşık %58,1 oranında bir artışla toplamda 4 bin 448 gigavat seviyesine ulaştı. Yenilenebilir enerji kapasitesindeki bu artışta, %83 ile Asya kıtası ilk sırada yer aldı; Asya ülkeleri, 2024 yılında küresel kurulu kapasitenin yaklaşık %54’ünü oluşturdu. Ayrıca, bu dönemde toplam şebekeden bağımsız yenilenebilir enerji kapasitesi de %47,7 oranında artarak 14 bin 287 megavata yükseldi.
Türkiye’nin Yenilenebilir Enerji Hedefleri
Dünya genelinde birçok ülkenin enerji politikalarının temelinde temiz enerji kaynaklarının kullanımını artırma hedefi yatmaktadır. Bu doğrultuda ülkeler, geleceğe yönelik yenilenebilir enerji hedeflerini belirlemekte. Türkiye de “2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi” çerçevesinde yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik kararlı bir yol haritası izlemektedir. Ülke, 2035 yılına kadar güneş ve rüzgar enerjisinin kurulu gücünü dört kat artırarak 120 bin megavata ulaşmayı planlamaktadır.
2020-2024 yılları arasında yenilenebilir enerji kurulu gücünü %40,8 oranında artıran Türkiye, dünya genelinde temiz enerji kapasitesinde büyük bir artış gösteren ülkeler arasında yer almaktadır. Bu dönemde Türkiye’de GES kurulu gücü %198,2, RES kurulu gücü %46,8 ve biyokütle santrallerinin kapasitesi %82,8 oranında artış kaydetmiştir. Aynı zamanda, JES kapasitesi %7,5 ve HES kapasitesi %4,5 artış göstermiştir. Geçen yıl Türkiye’de yenilenebilir enerjinin elektrik kapasitesi içindeki payı ise %59,3 ile dünya ortalaması olan %46,4’ün oldukça üzerinde bir seviyede yer almıştır.
