Elektrikli Araç Satışları ve Küresel Eğilimler
Dünyada elektrikli araç satışlarının 2023 yılı itibarıyla 17 milyona yaklaşacağı öngörülüyor. Bu rakamın büyük bir kısmı, yaklaşık %62’si, Çin’deki satışlardan kaynaklanacak. Bu durum, dünya genelindeki toplam araç satışlarının yaklaşık %19’una karşılık gelmektedir. Temiz enerji dönüşümünün hızlanması ve bu alandaki teknolojik gelişmelerle birlikte, elektrikli araç satışlarında neredeyse her yıl çift haneli büyüme gözlemleniyor. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) yayımladığı Dünya Enerji Görünümü 2024 raporuna göre, bu yılın ilk yarısında dünya genelinde 7 milyon elektrikli araç satışı gerçekleştirildi. Geçen yılın aynı dönemine göre bu satışlar %25 oranında bir artış gösterdi. Özellikle Çin, bu büyümenin %80’ini sağlarken, yılın ilk yarısında satılan 7 milyon elektrikli aracın 4 milyonu Çin’de kaydedildi. Ancak, Çin dışındaki piyasalarda elektrikli araç satışlarındaki büyüme, %10 seviyesinde kaldı. Avrupa Birliği’nde (AB) satışlar sabit kalırken, ABD’de ise yavaş ama istikrarlı bir büyüme gözlemlendi.
Küresel elektrikli araç satışlarının yıl sonuna kadar 17 milyona ulaşacağı ve elektrikli araçların toplam küresel otomobil filosundaki payının %5’e yaklaşacağı tahmin ediliyor. Bu yıl içinde 17 milyon elektrikli araç satışının 10 milyonunun da Çin’de gerçekleşeceği öngörülüyor.
Şarj Altyapısı İçin Yatırım İhtiyacı
Elektrikli araç satışlarındaki güçlü artışın devam etmesiyle, 2030 yılı itibarıyla dünyada satılan her iki araçtan birinin elektrikli olacağı düşünülüyor. IEA’nın net sıfır emisyona uyumlu senaryosunda, 2030 yılına gelindiğinde elektrikli araçların toplam satışların üçte ikisini oluşturabileceği tahmin edilmektedir. Bu büyümenin gerçekleşebilmesi için, 2030’a kadar elektrikli araç şarj altyapısına 1 trilyon dolarlık bir yatırım yapılması gerektiği vurgulanıyor.
İngiltere merkezli araştırma şirketi Rho Motion’a göre, bu yıl elektrikli araç satışlarının 16,8 milyona ulaşması bekleniyor. Bu satışların 10,5 milyonu Çin’de, 3,1 milyonu AB, Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkeleri ve Birleşik Krallık’ta, 1,8 milyonu ise ABD ve Kanada’da kaydedilecektir. Geri kalan 1,4 milyon elektrikli aracın ise dünyanın diğer bölgelerinde satılması bekleniyor. Yıl sonunda dünya genelindeki elektrikli araç satışlarının 16,8 milyona ulaşması, 2023 yılına göre %22,7 büyüme anlamına geliyor ve bu hacim, dünya genelindeki tüm araç satışlarının yaklaşık %19’unu oluşturuyor. Küresel elektrikli araç satışlarının 2025’te %22,2 artışla 20,5 milyona ulaşacağı öngörülüyor. Bu hacmin de %62’sini oluşturan 12,7 milyonunun Çin’de satılması bekleniyor.
Avrupalı Markaların Zorluğu
Rho Motion Otomotiv Araştırma Lideri William Roberts, elektrikli araç satışlarındaki büyümenin Çin liderliğinde gerçekleştiğini belirterek, bu yıl Çin’deki elektrikli araç satışlarının 2023’e göre %30’un üzerinde artacağını ifade etti. Avrupa’da ise satışların yatay bir seyir izlediğini vurgulayan Roberts, AB’de içten yanmalı motora sahip araçlar için daha katı emisyon kuralları getirecek Euro 7 standartlarının 2025’te devreye gireceğini hatırlattı. Bu durum, AB ülkelerinde elektrikli araç talebinin gelecek yıla ertelenmiş olabileceğini gösteriyor.
AB’deki yeni standartların elektrikli araç üreticilerini teşvik edeceğini kaydeden Roberts, Çin’deki güçlü büyümenin devam edeceğini belirtti. Ancak, Avrupa markalarının elektrikli araç pazarında Çinli tüketiciler için cazip olmadığını vurguladı. Çinli markaların, daha önce içten yanmalı motor pazarındaki hakimiyetlerinin yanı sıra elektrikli araç pazarında da baskın bir pazar payına sahip olduklarını ifade eden Roberts, Çin’deki elektrikli araç talebinin genel olarak olumlu bir tablo çizdiğini ve bu araçların toplam satışlardaki payının %40-50 seviyelerine ulaştığını belirtti. Bu durum, Çinli tüketicilerin tercih etmediği araçlar sunan Avrupalı markaların pazardan dışlanmasına yol açıyor.
Elektrikli Araç Satışlarını Belirleyen Faktörler
Roberts, elektrikli araç satışlarının büyümesinde önemli olan iki faktöre değindi. İlk olarak, tüketicilerin satın alma eğilimlerinin belirleyici olduğunu söyledi. Elektrikli araçların ekonomik olarak erişilebilir olmasının, tüketici talebi için kritik bir öneme sahip olduğunu belirten Roberts, “Norveç gibi bazı Avrupa pazarlarında elektrikli araçların penetrasyon oranı %90’a kadar çıkabiliyor, ancak toplam satılan araç sayısında bir azalma görüyoruz. Bu durum, tüketicilerin model çeşitliliğine önem verdiğini ve içten yanmalı motora geri dönmek yerine elektrikli araçları beklemeyi tercih ettiklerini gösteriyor. Bu da, tüketicilerin elektrikli araçlara geçiş ve dönüşüm gerçekleştirme isteğinin varlığını ortaya koyuyor.” şeklinde konuştu.
Roberts, ikinci önemli faktörün ise şarj altyapısı olduğunu belirterek, hükümetler odaklarını altyapı kurulumunu desteklemeye kaydırmadıkça bu durumun bir zorluk olmaya devam edeceğini ve satışlara olumsuz yansıyacağını sözlerine ekledi.
