Son dönemde ABD yönetiminin korumacı ticaret politikaları çerçevesinde hayata geçirdiği gümrük tarifeleri, uluslararası piyasalardaki dalgalanmaları etkilemeye devam ediyor. ABD ile Çin arasında imzalanan karşılıklı tarife indirimine dair anlaşma, piyasaların üzerindeki baskıyı bir nebze hafifletmiş olsa da, düşük oranlarda da olsa uygulamaya konulacak tarifelerin varlığı ve olası yeni gerilimlerin yaşanabileceğine dair belirsizlikler, yatırımcıların kaygılarını sürdürmekte.
Tarifelerin ABD ekonomisi üzerindeki etkilerinin kısmen gözlemlenmeye başlandığı bu süreçte, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’ın para politikası stratejileriyle ilgili açıklamaları dikkate değer bir önem taşıyor. Powell, ekonomik koşulların 2020 yılından bu yana büyük bir değişim gösterdiğini ve bankanın para politikası stratejisinin bu değişiklikleri yansıtacak şekilde gözden geçirileceğini belirtti. Mevcut gözden geçirme sürecinde son beş yılın deneyimlerinden faydalanarak stratejik çerçevenin yeniden ele alınacağını ifade eden Powell, uzun vadeli politika faizi tahminlerinin yükseliş gösterdiğini vurguladı. “Daha sık ve potansiyel olarak daha kalıcı arz şoklarına girebiliriz” diyen Powell, önümüzdeki aylarda konsensüs bildirisinde yapılacak değişikliklerin değerlendirilmesinin tamamlanmasının planlandığını açıkladı.
Bununla birlikte, ABD’deki enflasyonun yıllık bazda yavaşlamasına rağmen, Fed’in tarife politikaları nedeniyle oluşabilecek fiyat baskılarının daha da belirginleşmesini beklemesi, para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in faiz indirimine yönelik beklentilerin eylül ayına kaymasına neden oldu. Piyasalarda, Fed’in yıl içinde toplamda iki kez politika faizini indirebileceği öngörülüyor.
Trump’ın Orta Doğu Ziyareti
Öte yandan, eski Başkan Donald Trump’ın 13-16 Mayıs tarihlerinde gerçekleştirdiği Orta Doğu turu, dikkatleri üzerine çekti. Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ni (BAE) ziyaret eden Trump, üç günlük gezi sonucunda ülkesine yaklaşık 3,2 trilyon dolar değerinde anlaşmalarla döndü. Bu gelişmeler, ticaret savaşına dair belirsizliklerin artmasına yol açarken, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings tarafından yapılan değerlendirmede, ABD ile Çin arasındaki geçici tarife indirimlerinin önemli bir gerilimi azalttığı ancak ticaret savaşının sona erdiği anlamına gelmediği belirtildi.
Piyasalardaki Yansımalar
Bu gelişmeler ışığında, ABD tahvil piyasalarında satıcılı bir seyir gözlemlenirken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 5 baz puan artışla haftayı yüzde 4,44 seviyesinden kapattı. Emtia fiyatları ise karışık bir seyir izlerken, ABD ile Çin’in tarifeler konusunda anlaşma sağlaması, jeopolitik risklerin azalacağına dair beklentilerle birlikte, yatırımcıların kar realizasyonu eğilimleriyle altının ons fiyatı geçen hafta 11 Kasım’dan bu yana en sert haftalık düşüşü yaşadı. Altının ons fiyatı yüzde 2,75 düşüşle 3 bin 200 dolara geriledi. Gümüşün ons fiyatı da yüzde 1,41 düşüşle 32,27 dolara indi. Brent petrolün varili ise haftayı yüzde 1,8 artışla 64,9 dolardan kapattı. Dolar endeksi de yüzde 0,8 yükselerek 101,1 seviyesine çıktı.
New York Borsası Yükselişte
New York borsasında geçen hafta genel olarak pozitif bir seyir gözlemlendi. Haftalık bazda S&P 500 endeksi yüzde 5,27, Nasdaq endeksi yüzde 6,81 ve Dow Jones endeksi yüzde 3,41 değer kazandı. Kurumsal alanda, çip üreticisi Nvidia, Suudi Arabistanlı Humain şirketine yapay zeka fabrikalarında kullanılmak üzere ilk aşamada 18 bin adet yapay zeka çipi göndereceğini duyurdu. Bu gelişme, Nvidia’nın hisselerinin haftalık bazda yüzde 16,7 değer kazanmasına yol açtı.
Makroekonomik veriler açısından, ABD’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) nisanda aylık bazda yüzde 0,2, yıllık bazda ise yüzde 2,3 ile beklentilerin altında bir artış gösterdi. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise nisanda aylık bazda yüzde 0,5 azalma kaydederken, yıllık bazda yüzde 2,4 artışla beklentileri karşılamadı. Üretici fiyatlarında Ekim 2023’ten bu yana ilk kez aylık bazda düşüş gözlemlenirken, yıllık üretici enflasyonu Eylül 2024’ten bu yana en düşük seviyeye geriledi. Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi ise mayıs ayında 50,8’e düşerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.
Avrupa’da Barış Müzakereleri ve Ekonomik Gelişmeler
Avrupa borsalarında ise geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izlendi. Gözler, Rusya-Ukrayna savaşı üzerindeki barış müzakerelerine çevrildi. Birleşmiş Milletler (BM), İstanbul’da gerçekleştirilen müzakereleri memnuniyetle karşıladı. BM Genel Sekreter Sözcü Yardımcısı Stephanie Tremblay, yapılan görüşmelerin olumlu yönde ilerlediğini belirtti. Ukrayna Savunma Bakanı Rüstem Umerov, Türkiye’nin ev sahipliğindeki müzakerelerin ardından liderler düzeyinde bir toplantının organize edilmesi gerektiğini ifade etti.
Tarife gelişmeleri de gündemde yer alırken, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic, ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick ile olumlu bir görüşme gerçekleştirdi ve tarifeler konusunda müzakereleri hızlandıracaklarını duyurdu. Avrupa Merkez Bankası (ECB) üyesi Francois Villeroy ise ticarette korumacılık ve belirsizliklerin ABD ekonomisine olumsuz etkileri olduğuna dikkat çekti. Geçen hafta açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi ekonomisi yılın ilk çeyreğinde önceki çeyreğe göre yüzde 0,3 büyüme kaydetti. Sanayi üretimi ise mart ayında bir önceki aya göre yüzde 2,6 artış gösterdi.
- İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,51
- Almanya’da DAX endeksi yüzde 1,17
- Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,85
- İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 3,27 yükseldi.
Gelecek hafta Avrupa’da önemli veriler izlenecek; pazartesi Avro Bölgesi enflasyonu, salı Almanya’da Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), çarşamba İngiltere enflasyonu, perşembe ise Avro Bölgesi ve Almanya’da PMI verileri takip edilecek.
Asya Piyasalarının Durumu
Asya borsaları da geçen hafta pozitif bir seyir izledi. Japonya ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yıllıklandırılmış olarak yüzde 0,7 daralma kaydetti. Bu verilerin ardından Japonya Merkez Bankası (BoJ) Üyesi Toyoaki Nakamura, ABD tarifelerindeki belirsizlikler nedeniyle faiz artışlarının ertelenmesi gerektiğini ifade etti. Japonya’da ÜFE ise aylık bazda yüzde 0,2 ile beklentilerin altında kalırken, yıllık bazda yüzde 2,4 artış gösterdi.
Çin, Türkiye’nin ev sahipliğinde İstanbul’da başlayan Rusya-Ukrayna barış müzakerelerine destek verdi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Cien, barışın teşvik edilmesi noktasında tüm çabalara destek verdiklerini ifade etti. Ayrıca, ABD’nin ulusal güvenlik kavramının sınırlarını zorladığını ve Çin’in teknoloji endüstrisini hedef aldığını savundu. Haftalık bazda Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,67, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,76, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,09 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,92 değer kazandı.
Gelecek hafta Asya’da önemli veriler izlenecek; pazartesi Çin’de sanayi üretimi, çarşamba Japonya’da dış ticaret dengesi, cuma ise Japonya’da enflasyon verileri takip edilecek.
Yurt İçinde Gözler TCMB’nin Enflasyon Raporunda
Yurt içinde BIST 100 endeksi geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyerek yüzde 2,96 artışla 9.668,36 puandan kapandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yılın ikinci enflasyon raporunu 22 Mayıs’ta İstanbul’da açıklayacak. Ayrıca, İstanbul’daki barış müzakereleri de takip ediliyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile telefon görüşmesi yaparak müzakerelerin sonuçlarını değerlendirdi.
TCMB tarafından açıklanan ödemeler dengesi verilerine göre, Mart 2025 itibarıyla cari işlemler hesabı 4 milyar 87 milyon dolar açık verdi. Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabında ise 1 milyar 471 milyon dolarlık bir fazla oluştu. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ise mart ayında 4 milyar 840 milyon dolar oldu. Dolar/TL haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 38,8580’den tamamladı.
Gelecek hafta yurt içinde önemli veriler açıklanacak; salı tüketici güven endeksi ve konut fiyat endeksi, perşembe enflasyon raporu ile reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanımı verileri takip edilecek. Ayrıca, pazartesi günü yurt içinde 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı dolayısıyla piyasalar kapalı olacak.
