Eylül 2024 Döviz Varlık ve Yükümlülük Raporu: Reel Sektörde Düşüş, Yükümlülüklerde Artış
Reel Kesimde Döviz Varlık ve Yükümlülükleri Üzerine Eylül Raporu
Finansal kesim dışında faaliyet gösteren firmaların Eylül ayı sonundaki döviz varlıkları ve yükümlülükleri ile ilgili veriler açıklandı. Bu verilere göre, Eylül ayında reel sektörde döviz varlıklarında bir azalma görülürken, döviz yükümlülüklerinde ise önemli bir artış kaydedildi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından sağlanan verilere göre, Eylül ayı itibarıyla reel sektörde döviz varlıkları 2,6 milyar dolar azaldı. Aynı dönemde döviz yükümlülükleri 3,2 milyar dolar artış gösterdi. Bu durum neticesinde, finans dışı firmaların net döviz pozisyonu açığı, Eylül ayında bir önceki aya kıyasla 5,8 milyar dolar artışla 135,8 milyar dolara ulaştı. Böylelikle, bu açık Ocak 2020’den bu yana en yüksek seviyeye çıkmış oldu.
Eylül 2024 dönemi varlık dağılımı incelendiğinde; bir önceki aya göre yurt içi bankalardaki mevduatlar 2,7 milyar dolar, ihracat alacakları ise 255 milyon dolar azalmışken, yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları 239 milyon dolar ve menkul kıymetler 96 milyon dolar artış göstermiştir. Bu gelişmeler sonucunda, reel sektördeki varlıklar toplamda 2,6 milyar dolar azalmıştır.
Yükümlülükler 2018’den Bu Yana En Yüksek Seviyede
Yükümlülük dağılımına bakıldığında ise; yurt içinden sağlanan nakdi krediler bir önceki aya göre 2,5 milyar dolar, yurt dışından sağlanan nakdi krediler ise 1,3 milyar dolar artış göstermiştir. Bunun yanında, ithalat borçları 655 milyon dolar azalmıştır. Tüm bu gelişmeler neticesinde, yükümlülükler 3,2 milyar dolar artışla 298,1 milyar dolara yükselmiş ve böylece yükümlülüklerde 2018 Eylül ayından bu yana en yüksek seviye kaydedilmiştir.
Yükümlülüklerin vade yapısına bakıldığında; Eylül 2024 döneminde yurt içinden sağlanan kısa vadeli kredilerin Ağustos 2024 dönemine göre 847 milyon dolar artarken, uzun vadeli olanların 1,7 milyar dolar artış gösterdiği gözlemlenmiştir. Yurt dışından sağlanan kredilerde ise kısa vadeli olanlar 186 milyon dolar, uzun vadeli krediler ise 452 milyon dolar artış göstermiştir. Eylül 2024 döneminde kısa vadeli varlıklar 133,9 milyar dolar, kısa vadeli yükümlülükler ise 108,2 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Kısa vadeli net döviz pozisyonu fazlası ise 25,7 milyar dolar olarak hesaplanmış ve bu rakam Ağustos 2024 dönemine göre 3,8 milyar dolar azalmıştır. Kısa vadeli yükümlülüklerin toplam yükümlülükler içindeki payı ise yüzde 36 düzeyinde gerçekleşmiştir.
