Son dönemde, küresel piyasalarda Donald Trump’ın politikalarının etkileri önemli bir tema haline gelmiştir. Trump, Çin, Kanada ve Meksika gibi ülkeleri hedef alarak tarifelerle ilgili sert mesajlar vermişti. Bu durum, küresel düzeyde tarife konusunda geri adım atmayacağına dair sinyaller içeriyor. Tüm bu gelişmeler, ilgili piyasalarda önemli etkiler yaratmıştır.
Çin’de Etkiler Görülüyor
Goldman Sachs, “Çin’in Trump’ın ticaret savaşları 2.0’ın birincil hedefi olması muhtemel” ifadesini kullanıyor. Yatırımcılar, bu duruma göre pozisyon almakta ve Çin’in borsalarını, ayrıca merkez bankasını düşen yuanı ve hisse senetlerini savunmaya zorlamaktadır.
Çin’in sıkı bir şekilde kontrol edilen para birimi, doların yetkililerin savunduğu 7,3 yuan seviyesinin üzerinde işlem görmesiyle son 16 ayın en zayıf seviyesine ulaşmıştır. Barclays, yuanın 2025 sonuna kadar dolar başına 7,5 olacağını ve ABD’nin uyguladığı yüzde 60 gümrük vergisi senaryosunda ise bu değerin 8,4 olabileceğini öngörüyor. Gümrük vergileri olmasa bile, zayıf bir ekonominin Çin devlet tahvili getirilerini aşağı çekmesi, Çin ekonomisine zarar vermekte. ABD Hazine tahvili getirileriyle aradaki fark daha da büyümekte.
Analistler, Çin’in ihracatçıların gümrük vergilerinin etkisini yönetmesine yardımcı olmak için yuanın daha da zayıflamasına izin vermesini bekliyor; ancak bunun kademeli bir şekilde gerçekleşeceği öngörülüyor. Ani bir düşüş, sermaye çıkışlarına dair korkuları artıracak ve hisse senetlerinin iki yıldır gördüğü en büyük haftalık düşüşün ardından zaten zedelenmiş olan güveni daha da sarsacaktır. Vietnam ve Malezya gibi diğer büyük Asya ihracatçılarına yatırım yapanlar da bu durumdan gergin.
Euro Risk Altında
Euro, ABD seçimlerinden bu yana yüzde 5’in üzerinde bir düşüş yaşadı ve büyük para birimleri arasında en fazla kaybı yaşayan oldu. Euro/dolar paritesi bu süreçte 1,02 seviyesine kadar geriledi. JPMorgan ve Rabobank, tarife belirsizliklerinin etkisiyle euro/doların bu yıl 1 seviyesine düşebileceğini öngörüyor. ABD, 1,7 trilyon dolarlık iki yönlü mal ve hizmet ticaretiyle Avrupa Birliği’nin en önemli ticaret ortağı konumunda.
Piyasalar, Avrupa Merkez Bankası’nın durgun ekonomiyi desteklemek amacıyla 100 baz puanlık bir faiz indirimi yapmasını bekliyor. Ancak, tarifelerin ABD enflasyonunu artırabileceğini düşünen yatırımcılar, Fed’in yalnızca 40 baz puanlık bir faiz indirimi yapacağını öngörüyor. Bu durum, doları euroya karşı daha cazip hale getirebilir. Zayıflayan Çin ekonomisi, Avrupa’ya da zarar vermekte. ING Kur Stratejisti Francesco Pesole, Çin ve AB’yi aynı anda etkileyen tarifelerin “euro için çok zehirli bir karışım” olabileceğini belirtiyor.
Otomotiv Sektörü
Avrupa’da otomobil hisseleri, tarife manşetlerine karşı özellikle hassas bir konumda. Washington Post’un Trump’ın yardımcılarının yalnızca kritik ithalatlar için gümrük vergileri araştırdığına dair haberi üzerine, birçok otomobil hissesi kısa bir süreliğine neredeyse yüzde 5 yükseldi; ancak Trump’ın bu iddiayı yalanlamasıyla düşüşe geçti. Bu dalgalanmalar, yatırımcıların Nisan 2024’teki zirveden bu yana hisselerinin yaklaşık dörtte birini kaybettiği ve göreceli değerlemelerinin düştüğü zaten durgun bir sektördeki hassasiyetlerini gözler önüne seriyor.
Barclays’ın Avrupa hisse senedi stratejisi başkanı Emmanuel Cau, otomobillerin, ek gümrük vergisi korkularına maruz kalan sektörler arasında olduğunu ifade ediyor. Diğer sektörler ise temel ihtiyaç maddeleri, lüks mallar ve endüstriyel ürünler olarak sıralanıyor. En fazla gümrük vergisine maruz kalan Avrupa hisselerinden oluşan Barclays sepeti, son altı ayda ana piyasaya göre yaklaşık yüzde 20-25 oranında değer kaybetti. Euro bölgesindeki ekonomik zayıflık, Avrupa hisselerinin düşük performansını da uzatabilir. STOXX 600 2024’te yüzde 6 artış gösterirken, S&P 500 endeksi yüzde 23’lük bir artış yaşadı.
Kanada Gerginliği
Kanada doları, Trump’ın Kasım ayında Kanada ve Meksika’ya yönelik uyuşturucu ve göçmenlere baskı yapma tehdidinde bulunmasının ardından keskin bir düşüş yaşayarak dört yıldan uzun bir sürenin en zayıf seviyesine yaklaşmış durumda. Daha da fazla düşme potansiyeli bulunuyor. Goldman analistleri, piyasaların böyle bir gümrük vergisi olasılığını yalnızca yüzde 5 olarak fiyatlandırdığını düşünüyor. Bunun gerçekleşmesinin pek olası olmadığını düşünseler de, uzayan ticaret görüşmeleri riskleri canlı tutabilir.
ING’den Pesole, Kanada’da tam teşekküllü bir ticaret savaşının ek faiz indirimleri gerektirebileceğini ve Kanada dolarını ABD doları karşısında 1,50 seviyesine itebileceğini belirtiyor. Bu, mevcut yaklaşık 1,43 seviyesinden yaklaşık yüzde 5 daha fazla bir zayıflama anlamına gelecektir. Kanada Başbakanı Justin Trudeau’nun istifası durumu daha da karmaşık hâle getiriyor.
Meksika Pesosu
Meksika pesosu, Trump’ın seçilmesiyle birlikte 2024’te dolara karşı zaten yüzde 16 değer kaybetmişti; bu nedenle dolar için olumlu, peso için olumsuz birçok haber daha önceden fiyatlandırılmış durumda. Pesonun 2024 yılı performansı, yüzde 18,6’lık bir düşüşle 2008’den bu yana en zayıf yıllık performansı olmuştur. Meksika’nın ihracatının yüzde 80’inin varış noktası olan ABD’den gelen gümrük vergisi tehdidi ve tartışmalı bir yargı reformu, para birimini olumsuz etkilemiştir.
Pazartesi günü gelen gümrük vergisi haberi, Trump tarafından daha sonra yalanlansa da, pesonun yüzde 2 oranında yükselmesine neden olmuş, ardından kazançlarını kaybetmiştir. Bu durum, ABD’nin güney sınırındaki ticaretin seçilen başkan için hedef olmaya devam etmesiyle birlikte, piyasalardaki oynaklığın devam edebileceğini göstermektedir.
