Markalı Perakendenin Güncel Sorunları ve Çözüm Önerileri
Son dönemde turist harcamalarının hızla düşmesi, markalı perakende sektöründe önemli sıkıntılara yol açmaya devam ediyor. Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) tarafından gerçekleştirilen Mart 2025 anketine göre, markalı perakende firmasının en büyük sorunları arasında fahiş kira artış talepleri ilk sıradaki yerini korumakta. Bu sorun, %87’lik bir oranla katılımcıların en çok endişe duyduğu mesele olarak öne çıkıyor.
Markaların karşılaştığı zorluklar arasında turist alışverişindeki düşüş %65 ile ikinci, işçilik maliyetlerindeki artış ise %63 ile üçüncü sırada yer alıyor. Özellikle ticari mülklerde 10 yıllık uzatma sürelerini dolduran kontratlarda %600’e varan kira artış talepleri, markalı perakende için en önemli sorunlar arasında yer almakta. BMD, bünyesindeki 518 marka ile gıda dışı perakende sektörünün en önemli temsilcisi konumunda bulunuyor.
BMD Başkanı Sinan Öncel, yapılan anketin sonuçlarını değerlendirirken, fahiş kira artış taleplerinin son üç yıldır markalı perakendenin en büyük sorunu haline geldiğini belirtti. Enflasyonla mücadeleye zarar veren bu sorunun, ilgili bakanlıklar dahil her platformda dile getirilmesine rağmen bir çözüm bulunamadığını vurguladı. Öncel, “Her ay düzenli anketler yaparak üyelerimizin nabzını tutuyoruz. Üyelerimiz, en çok şikayet ettikleri sorunları sıralamakta serbest. 2023 ve 2024 yıllarında bu sorunla ilgili şikayetçi olan üyelerimizin oranı sırasıyla %89 ve %91 düzeyindeydi. Mart ayı anketimize göre, markalarımızın %87’si hala aynı sorunla ilgili şikayetlerini dile getiriyor” diye ekledi.
Markaların sorunları arasında turist alışverişindeki düşüş ve işçilik maliyetlerindeki artışın yanı sıra, yerli müşterinin alışverişindeki daralma (%55) ve yasal düzenlemelere rağmen AVM’lerde şeffaflık sağlanamayan ortak alan giderleri (%43) de dikkat çekiyor.
“Sebebsiz fesih” kiraları yükseltiyor
Sinan Öncel, fahiş kira artışlarının sadece markalar ve alışveriş merkezleri arasında bir sorun olmadığını, bu durumun tüm kiralık ticari alanları etkilediğini belirtti. Öncel, Borçlar Kanunu’nda mülk sahibine tanınan “sebepsiz fesih” hakkının, yüksek enflasyon dönemlerinde maliyetleri ve dolayısıyla fiyatları yukarı ittiğinin altını çizdi. Soruna kalıcı bir çözüm bulunması için acil düzenlemeler yapılması gerektiğini vurguladı.
Bayram ve indirimler satışları artırdı
2025’in ilk iki ayında markalar için hem adet satışlarının hem de cironun düştüğünü hatırlatan Öncel, Ramazan bayramındaki alışveriş hareketliliği ve indirimlerin etkisiyle Mart ayının daha olumlu geçtiğini ifade etti. “Mart ayında yüksek oranlı indirimler sayesinde markalarımızın %68’i cirolarında artış olduğunu belirtti. Adet satışında artış yaşayan üyelerimizin oranı ise %59 seviyesinde kaldı” şeklinde konuştu.
Sinan Öncel, ayrıca üye markaların %59’unun, Mart’tan Mart’a geçen bir yıllık dönemde ciro artışlarının, enflasyonun altında kaldığını sözlerine ekledi.
