Menkul Satış Sözleşmelerinde Türk Lirası Ödeme Zorunluluğu Kaldırılıyor
Menkul Satış Sözleşmeleri Üzerine Önemli Düzenlemeler
Bakanlıktan yapılan açıklamada, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar’da 13 Eylül 2018 tarihinde gerçekleştirilen değişiklikle, Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında yapacakları belirli sözleşme türlerinde, sözleşme bedelinin ve diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak belirlenemeyeceği hükmü getirildiği vurgulanmıştır. Bu çerçevede, 32 sayılı Karara İlişkin 2008-32/34 sayılı Tebliğ’de de bu hükmün istisnaları düzenlenmiştir.
Belirtilen doğrultuda, 2008-32/34 sayılı Tebliğ’de 19 Nisan 2022 tarihinde yapılan değişiklikle, menkul satış sözleşmelerinden doğan ödeme yükümlülüklerinin Türk parası cinsinden kabul edilmesi ve yerine getirilmesi zorunlu kılınmıştır. Yapılan düzenleme sonrasında, menkul satış sözleşmeleri döviz cinsinden ya da dövize endeksli olarak akdedilebilmekte, fakat sözleşme konusu ödeme yükümlülüklerinin tarafların anlaştığı bir döviz kuru üzerinden Türk lirasına dönüştürülerek yerine getirilmesine ve kabul edilmesine başlanmıştır.
Anılan değişiklik sonrasında, Bakanlığımızca uygulamanın işleyişi ve piyasalara etkileri titizlikle izlenmiştir. Özellikle ihracatçılar başta olmak üzere, döviz geliri elde eden firmaların yurt içi ticaretlerindeki ödemelerini Türk lirası ile yapmalarının, ilave döviz alım satım maliyetlerine neden olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, kurda oluşan olası yükseliş beklentileri, fiyatlama davranışlarında bozulmalar yaşanmasına ve dolayısıyla enflasyonist baskıların artmasına yol açmıştır.
Bu kapsamda, 2008-32/34 sayılı Tebliğ’de menkul satış sözleşmeleri için 2022 yılında getirilen Türk lirası ödeme zorunluluğu, döviz piyasasında sağlanan dengelenme, Türk lirasına yönelik artan güven ortamı ve makroekonomik politikada yürütülen sadeleşme süreci çerçevesinde 6 Mart 2025 tarihinde kaldırılacaktır. Böylece, taşıt satış sözleşmeleri dışındaki menkul satış sözleşmelerinde, ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak yerine getirilmesine olanak tanınacaktır.
Bahse konu değişiklik ile özellikle dış ticaret işlemleri bulunan firmaların döviz alım satımı sonucunda meydana gelen maliyetlerinin azaltılması, ticari hayattaki işleyişin rahatlatılması ve ekonomideki enflasyonist etkilerin minimize edilmesi hedeflenmiştir. Diğer yandan, 2008-32/34 sayılı Tebliğ’de gayrimenkul kiralama, gayrimenkul satış, iş, hizmet, eser ve finansal kiralama sözleşmelerinin, belirlenen istisnai haller dışında döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak akdedilmesi yasak olup, anılan hükümler geçerliliğini korumaktadır. Başka bir ifadeyle, 6 Mart 2025 tarihli değişiklik yalnızca menkul satış sözleşmelerine yönelik bir düzenleme teşkil etmektedir.
