Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda Yapılan Değişiklikler
Türkiye’de Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikle, emeklilik haklarının belirlenmesinde sigortacılık ilkelerinin dikkate alınması amaçlanmaktadır. Bu düzenleme ile, sigortalılar arasında norm ve standart birliğinin sağlanması hedeflenmektedir. Özellikle 2008 yılı ekim ayından önce sigortalı olan engelliler için, vergi indirim belgesi esas alınarak yürütülen emeklilik işlemleri, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından çalışma gücü kaybına göre belirlenecek şekilde yeniden düzenlenecektir.
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda, Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’na “Bilgi toplama, işleme ve paylaşma yetkisi” başlıklı yeni bir madde eklenecektir. Bu madde ile, sağlık hizmeti almak üzere kamu veya özel sağlık kuruluşlarına başvuran bireylerin, sağlık hizmetinin gereği olarak vermek zorunda oldukları veya kendilerine sunulan hizmete ilişkin kişisel veriler işlenebilecektir. Sağlık hizmetinin sağlanması amacıyla, kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbi teşhis ve tedavi hizmetlerinin yürütülmesi adına Sağlık Bakanlığı, elde edilen verileri toplayıp işleyebilecektir. Ancak, bu veriler Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda belirlenen şartlar dışında aktarılamayacaktır.
Toplanan ve işlenen kişisel verilere, ilgili kişilerin veya yetki verdikleri üçüncü kişilerin erişimini sağlayacak bir sistem kurulması planlanmaktadır. Bu sistemin güvenliği ve güvenilirliği, Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından belirlenen ilkelere uygun olarak Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenecektir. Ayrıca, Bakanlık, kişisel sağlık verilerinin güvenliğini sağlamak için gerekli tedbirleri alacak ve sistemde kayıtlı bilgilerin kimler tarafından, ne amaçla kullanıldığını denetleyebilme imkanı sunan bir güvenlik sistemi oluşturacaktır.
Kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişileri, istihdam ettikleri sağlık personelini ve personel hareketlerini Bakanlığa bildirmekle yükümlü olacaktır. Kişisel sağlık verilerinin işlenmesi ve güvenliği ile ilgili hususlar, Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmelik ile detaylandırılacaktır.
İşsizlik Sigortası ve Esnaf Ahilik Sandığı Düzenlemeleri
İşsizlik Sigortası Kanunu’nda yapılan düzenleme ile, Esnaf Ahilik Sandığı’nın 31 Aralık 2024 olan yürürlük tarihi, 1 Ocak 2028 olarak revize edilmiştir. Ayrıca, Kamu İhale Kanunu’nda yapılan değişiklikle, genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler için gerekli görülen, yurt içinden sağlanması mümkün olmayan beşeri tıbbi ürünler, Sağlık Bakanlığı onayı ile SGK tarafından yurt dışından temin edilerek hastalara ulaştırılacaktır.
Aile Hekimliği ve Sağlık Hizmetleri Düzenlemeleri
Aile Hekimliği Kanunu’ndaki değişiklikle, yabancılara sunulan sağlık hizmetleri, mesai dışında sunulan geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları ile özel amaçlı raporlar hariç olmak üzere, aile hekimliği hizmetleri ücretsiz hale getirilecektir. Aile hekimliği hizmetleri, acil durumlar dışında, haftada en az 40 saat olmak kaydıyla, Bakanlık tarafından belirlenen kriterler çerçevesinde sunulacaktır. Ayrıca, sağlık hizmetlerinin tarifeleri belirlenecek ve bu hizmetlerden elde edilen gelirler, il sağlık müdürlüklerinin döner sermaye işletmelerinde açılan hesaba yatırılacaktır.
SGK ile bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri gibi kuruluşların personeli için kurulmuş bulunan sandıklarla veri paylaşımı yapılabilecektir. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’ndaki diğer bir değişiklikle, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde verilecek ödeneklerin hesabına esas tutulacak günlük kazanç, iş kazasının veya doğumun olduğu tarihten önceki 12 ayda, son 3 ay içindeki prime esas kazançlar toplamının bu kazançlara esas prim ödeme gün sayısına bölünmesi ile hesaplanacaktır. Ancak, önceki 12 ay içerisinde 180 günden az kısa vadeli sigorta primi bildirimi olanların, geçici iş göremezlik ödeneğine esas tutulacak günlük kazanç, iş göremezliğin başladığı tarihteki günlük prime esas kazanç alt sınırının 2 katını geçemeyecektir.
Yabancı Öğrencilerin Genel Sağlık Sigortasından Yararlanması
Yabancı uyruklu öğrenciler, kayıtlarının devam etmesi kaydıyla, herhangi bir eğitim öğretim yılının başlangıç tarihinden itibaren 3 ay içinde talepte bulunmaları durumunda genel sağlık sigortalısı olabileceklerdir. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı ya da Uluslararası Öğrenciler Değerlendirme Kurulu kararı ile burslandırılan uluslararası öğrenciler, bursluluk statülerinin devam ettiği süre boyunca genel sağlık sigortalısı sayılacaktır. Genel sağlık sigortası primleri, belirlenen prime esas kazanç alt sınırının %4’ü oranında olacaktır.
Klinik Araştırmalara Yönelik Düzenlemeler
Teklif ile daha fazla klinik araştırma yapılmasına yönelik düzenlemeler getirilecektir. Klinik araştırmaya katılan hastaların, Anayasa ile teminat altına alınan sosyal güvenlik ve sağlık hakları, klinik araştırmalar süresince de korunacaktır. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’ndaki başka bir değişiklikle, ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi için katılım payı 20 lira olarak belirlenmiştir. SGK, sağlık hizmetlerindeki katılım payını, birinci basamak sağlık hizmeti sunucularından sevk edilenler için yarısına kadar azaltma yetkisine sahiptir.
Özel sektör işverenlerinin SGK’ye ödeyecekleri malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi için sağlanan 5 puanlık sigorta prim indirim oranı 4 puan olarak uygulanacaktır. Ayrıca, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı tarafından veya Uluslararası Öğrenciler Değerlendirme Kurulu kararı ile burslandırılan yabancı uyruklu öğrencilerin, avukatlık stajı yapanların ve Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri Personeli Eğitim Merkezleri Kanunu kapsamına göre hizmet öncesi eğitime alınanların genel sağlık sigortası kapsamındaki primlerinin ödenme süreleri netleştirilecektir.
