Yapay Zeka Politikaları Derneği Raporu: Türkiye’de İşletmelerde Yapay Zeka Algısı
Yapay Zeka Politikaları Derneği (AIPA) Raporu
Yapay Zeka Politikaları Derneği (AIPA), Kuantum Araştırma ile iş birliği yaparak, Türkiye genelinde 12 ilde 1225 işletmeyle görüşerek “Gelecek Araştırması: İşletmelerde Yapay Zeka Algısı-3” başlıklı kapsamlı bir rapor hazırladı. Bu rapor, Türkiye’deki işletmelerin yapay zeka konusundaki algı ve kullanım oranlarını derinlemesine ele alıyor.
İşletmelerin görüşleri alınırken, katılımcıların yüzde 40,1’inin İstanbul’dan, yüzde 14,7’sinin Ankara’dan ve yüzde 12,3’ünün İzmir’den geldiği belirlendi. Diğer iller arasında ise Bursa, Adana, Kocaeli, Gaziantep, Kayseri, Trabzon, Malatya, Samsun ve Erzurum yer aldı. Araştırmanın sonuçlarına göre, 2022 itibarıyla işletmelerin yalnızca yüzde 17,5’inin yapay zeka teknolojilerinden faydalandığı ortaya çıktı. Bu oran, 2021’de yüzde 14,5, 2022’de ise yüzde 15,2 seviyesindeydi.
Yapay Zeka Kullanım Alanları
Raporun bir diğer önemli bulgusu ise yapay zekanın kullanım alanlarıdır. İşletmelerin yapay zekadan en çok yararlandıkları alanlar arasında:
- Pazarlama: %27,7
- Müşteri İlişkileri ve Analitiği: %25,3
Bu iki alan toplamda %53’lük bir pay alarak, işletmelerin yapay zeka ile en fazla etkileşimde bulunduğu alanlar olarak kaydedildi. Bunun yanı sıra yönetim, finans, üretim ve AR-GE gibi kategoriler de dikkat çekici bir şekilde yapay zekanın yoğun olarak kullanıldığı diğer alanlar arasında yer aldı.
Görüşülen işletmelerin %82,5’i, yapay zeka kullanımlarıyla ilgili alanların arttığını belirtirken, yalnızca %5,2’si bu teknolojiyi kullanma alanlarının azaldığını ifade etti. 2023 yılı itibarıyla yapay zekayı kullanmaya başlayan işletmelerin oranı ise %12,3 olarak kaydedildi.
Ekonomik Dönüşüm ve Yapay Zeka
AIPA Başkanı Zafer Küçükşabanoğlu, işletmelerin hızla gelişen teknolojileri benimseyerek yeni fırsatlar ve dönüşüm süreçlerine kapı araladığını belirtti. Küçükşabanoğlu, yapay zekanın bu dönüşümün en önemli bileşenlerinden biri olduğunu vurgulayarak, şunları ekledi:
“Yapay zeka, ekonomi dünyasının her alanında köklü değişiklikler yaratma potansiyeline sahip. Öngörü modelleri, otomasyon süreçleri ve karar destek sistemleri gibi yapay zeka uygulamaları, işletmelerin verimliliğini artırırken aynı zamanda rekabet avantajı elde etmelerine de olanak tanıyor.”
Küçükşabanoğlu, Türkiye’deki işletmelerde yapay zeka kullanımının arttığını ve bu artışın özellikle müşteri ilişkileri ve pazarlama alanlarında belirginleştiğini ifade etti. Büyük ölçekli işletmelerin yapay zekayı kullanma oranının %75’e kadar çıktığını belirtirken, bu artışın arkasında üretken yapay zekanın etkisiyle içerik ve görsel üretimin bulunduğunu kaydetti.
Güvenlik ve Yasal Uyum Sorunları
Küçükşabanoğlu, işletmelerin yarısından fazlasının gelecekte yapay zekanın kendilerini etkileyeceğini düşündüğünü ifade etti. Ancak, ekonomik koşullar nedeniyle bu teknolojilere yatırım yapmayı planlayanların sayısında bir azalma yaşandığını da sözlerine ekledi. Gölge yapay zeka kullanımının yüzde 25’e ulaştığını belirten Küçükşabanoğlu, bu durumun veri güvenliği ve uyumluluk açısından çeşitli riskler taşıdığını vurguladı. Çalışanların Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) gibi yasal düzenlemelere uyum sağlaması için eğitim verilmesi gerektiğini dile getirdi.
İstihdam Üzerindeki Etkiler
Yapay zekanın istihdam üzerindeki etkilerine de değinen Küçükşabanoğlu, 2021’de bu konuda yapılan araştırmalara atıfta bulunarak, “Geçen yıl yapay zeka kullanan işletmelerin %65,5’i toplam istihdam seviyelerinin sabit kaldığını, %25,9’u artış olduğunu, %8,6’sı ise azalma yaşandığını ifade etti” dedi.
Küçükşabanoğlu, teknoloji tabanlı iş gücüne olan ihtiyacın giderek arttığını, geleneksel iş gücü talebinin ise azaldığını belirtti. Yapay zeka teknolojilerine erişimi kolaylaştırmak için devlet teşvikleri, finansal destek programları, düşük faizli kredi ve hibe imkanlarının geliştirilmesinin önemine vurgu yaptı. Bu sayede özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin yapay zeka dönüşümüne erişiminin kolaylaştırılabileceğini ifade etti.
“Büyük işletmeler yapay zekayı stratejik bir öncelik olarak benimserken, küçük işletmelerde bu sorumluluk halen düşük seviyededir. Küçük işletmelerde yapay zeka konusunda farkındalık yaratacak eğitim programlarının düzenlenmesi son derece önemlidir.”
Küçükşabanoğlu, Türkiye’nin yapay zeka teknolojileri alanında küresel ölçekte lider ülkeler seviyesine ulaşamadığını, ancak bu alandaki devlet teşvikleri, dijital eğitim programları ve altyapı yatırımlarıyla bölgesel bir güç olma potansiyeline sahip olduğunu belirtti. Raporun bulgularını ilgili kurum ve kuruluşlarla detaylı bir şekilde paylaşacaklarını da sözlerine ekledi.
