Avrupa Merkez Bankası’nın Kredi Anketi Raporu
Avrupa Merkez Bankası (AMB), Euro Bölgesi’nde 155 bankanın katılımıyla gerçekleştirilen “Banka Kredi Anketi” sonuçlarını yayımladı. Bu rapor, geçen yılın son çeyreğini kapsamakta olup, Euro Bölgesi’nde bankaların kredi verme şartlarını nasıl etkilediğine dair önemli bilgiler sunuyor.
Rapor, Euro Bölgesi’nde bankaların son çeyrekte firmalara yönelik kredi koşullarını sıkılaştırdığını, bunun yanı sıra hane halkına konut kredisi şartlarında bazı değişiklikler yaptığını ve 2024’ün ilk çeyreğinde de bu sıkılaştırma eğiliminin devam edeceğini belirtmektedir. AMB, “Bu, 2023’ün üçüncü çeyreğinden bu yana en belirgin net sıkılaştırma. Bu durum, ekonomik görünümle ilgili algılanan risklerin artması ve bankaların risk toleransının azalmasından kaynaklanmaktadır. Özellikle siyasi belirsizliğin arttığı bir ortamda, Almanya ve Fransa’daki bankaların kredi standartları sıkılaşırken, İtalya’da ise kredi koşullarının gevşediği gözlemlenmiştir” ifadesine yer vermektedir.
Geçen yılın son çeyreğinde bankaların konut kredisi koşullarında bir değişiklik yapmadığı, ancak yılın ilk çeyreğinde bu kredilere olan talebin artması ve kredi koşullarının hafif sıkılaştırılmasının beklendiği raporda vurgulanmaktadır. AMB raporuna göre, genel olarak şirketlerin kredi talebi 2024’ün son çeyreğinde zayıf kalmış ve bu durum, özellikle sanayi gibi yatırım yoğun sektörlerde devam eden zayıf ekonomik durumu yansıtmaktadır. Kredi talebinin mevcut ilk çeyrekte büyük ölçüde değişmeden kalması da öngörülmektedir.
“Trump Etkisi Hissedilmeye Başladı”
Hamburg Ticaret Bankası Başekonomisti Cyrus de la Rubia, konuyla ilgili değerlendirmesinde, “Euro Bölgesi bankaları kredi verme konusunda açıkça daha temkinli hale geliyor. Bu, kısmen algılanan riski artıran ve ekonomik görünümü belirsizleştiren Trump etkisinden kaynaklanıyor olabilir” demiştir. ING Bank Euro Bölgesi kıdemli ekonomistlerinden Bert Colijn ise kredi talebindeki hafif toparlanmanın daha güçlü bir yatırım büyümesine yol açmayacağını dile getirmiştir. Colijn, “Küresel risklere ilişkin endişeler arttıkça şirketler için kredi koşulları sıkılaştı, ancak kredi talebi hala ihtiyatlı bir şekilde genişliyor. Dolayısıyla, önümüzdeki aylarda yatırımlarda anlamlı bir artış beklemek için çok küçük bir olasılık var ve mevcut yatırım koşulları oldukça cazip değil. Bu durum, imalat sektöründeki düşük kapasite kullanım oranları ve ekonomik belirsizlik nedeniyle Euro Bölgesi’ndeki kısa vadeli yatırım potansiyeli üzerinde baskı oluşturmaya devam edecektir” değerlendirmesini yapmıştır.
AMB’nin Faiz Kararı
Öte yandan, 30 Ocak’ta gerçekleştirilecek olan AMB’nin para politikası kurulu toplantısı yatırımcıların dikkatini çekiyor. AMB, 12 Aralık’ta piyasa beklentileri doğrultusunda zayıflayan ekonomiye karşı dördüncü faiz indirimini gerçekleştirerek üç temel politika faizini 25 baz puan düşürmüştü. Banka, mevduat faiz oranını yüzde 3,25’ten 3’e indirmişti. AMB’nin bir sonraki faiz toplantısı ise 30 Ocak’ta yapılacak olup, piyasalar bu toplantıda 25 baz puanlık bir indirim daha beklemektedir. Son haftalarda AMB’nin önde gelen temsilcileri, azalan enflasyon riskleri ve zayıf ekonomi göz önüne alındığında bu yıl daha fazla faiz indirimi sinyali vermişlerdir. Euro Bölgesi’nde Kasım’da yüzde 2,2 olan yıllık enflasyon, Aralık’ta yüzde 2,4’e yükselmiştir. AMB, Euro Bölgesi’ndeki enflasyon oranının yılın ilk yarısında hedefi olan yüzde 2’ye ineceğini öngörmektedir.
Euro Bölgesi’nde bankaların kredi koşulları hakkında bilgi edinilmesini sağlayan AMB’nin “Banka Kredi Anketi”, yılda dört kez düzenlenmektedir. 10 Aralık-7 Ocak tarihlerini kapsayan son anket, 155 bankanın katılımıyla gerçekleştirilmiştir.
